Τρηματώδης παιδαγωγία

Ανοίγουν τα σχολεία: «οδός Ελλήνων, απόντων υπευθύνων»

Όπως έγραψε ο Φροϊντ, το σκοτάδι και η ερημιά βολεύουν μεν, αλλά δεν κάνουν τον ληστή. Αντιστοίχως και τα ομολογημένα τρωτά του εκπαιδευτικού μας συστήματος, εν μέρει μόνο αιτιολογούν αλλά δεν δικαιολογούν τους δασκάλους για την αποτυχία τους να επιτελέσουν το λειτούργημα τους, εκτός ορισμένων φωτεινών εξαιρέσεων, οι οποίες απλώς υπάρχουν για να επιβεβαιώσουν τον κανόνα.
Απέτυχαν ως λειτουργοί της παιδείας, διότι απέτυχαν να εντρυφήσουν, ή ακόμη χειρότερα απεμπόλησαν την λειτουργηματική διάσταση της εργασίας τους, η οποία απαιτεί την ψυχική και ηθική συμμετοχή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία. Επέτυχαν όμως να αλλοτριώσουν ακόμη και την δημοσιο-υπ-αλληλία τους με προσωπικές, συντεχνιακές και πολιτικές σκοπιμότητες, επιβεβαιώνοντας πανηγυρικά την άποψη, ότι τελικά δημόσιος υπάλληλος στη χώρα μας δεν είναι κλάδος εργασίας αλλά τρόπος επιδίωξης μιας καταθλιπτικής εξασφάλισης. Μια πραγματικότητα που στην περίπτωση των δασκάλων στερεί εγκληματικά μια αισιόδοξη προοπτική για την χώρα, εάν αναλογιστούμε τα λόγια του αμερικάνου εκπαιδευτικού Κόλιν Γουϊλκοξ ότι «η διδασκαλία είναι ύψιστη πράξη αισιοδοξίας».
Οι δάσκαλοι, ιδιαίτερα των τελευταίων τάξεων της Αβάθμιας και των τεσσάρων πρώτων τάξεων της Ββάθμιας εκπαίδευσης, είναι αυτοί που αποδεδειγμένα πλέον δεν μπόρεσαν, τα χρόνια της Μεταπολίτευσης, να διαμορφώσουν φρόνημα στους μαθητές, απαξιωμένοι ιδιοβούλως στα μάτια τους.
Και φρόνημα στην εκπαίδευση, σημαίνει αγάπη για την μόρφωση, γεγονός που ήδη από το 1821 είχε επισημάνει ο Χάζλιτ, Γουίλιαμ (William Hazlitt,) αναφέροντας πως «ότι μαθαίνει κανείς χωρίς να το αγαπήσει, χωρίς να το επιθυμήσει και να το κατανοήσει, ακόμη και αν ξόδεψε χρόνο πολύ για να το κατακτήσει, το λησμονεί με την μεγαλύτερη σπουδή και προθυμία».
Και μόρφωση σημαίνει πνευματική και ηθική καλλιέργεια για να αποκτήσει ο αυριανός πολίτης νέα μορφή εύ-μορφη (όμορφη, καλοσχηματισμένη), αναγνωρίζοντας ότι άνθρωποι χωρίς μόρφωση είναι άνθρωποι ά-σχημοι (ασχημάτιστοι ως προσωπικότητες). Διότι αν η μόρφωση θεωρηθεί αποκλειστικά χρηστικό εργαλείο και δεν συνοδεύεται από μια βαθύτερη πνευματικότητα και μια διάθεση ανιδιοτέλειας, τότε συντελεί στην καλύτερη περίπτωση σε ένα όλο και εντονότερο ναρκισσισμό.
Και πνευματική καλλιέργεια, επί το πρακτικότερων, σημαίνει να ενδιαφέρεσαι για τα κάθε λογής παράξενα και καινούρια πράγματα που φέρνει ή ανακαλεί η αλματώδης τεχνολογική πρόοδος σε κάθε τομέα, αλλά παράλληλα να είσαι επιφυλακτικός παρατηρώντας τα «με εχθρική ηρεμία» (Νίτσε). Να προχωράς χωρίς να ζητάς δουλικά την βοήθεια των άλλων με την παραμικρή δυσκολία και τέλος να αποστασιοποιείσαι από τον διάχυτο «εξαθλιωτικό ρεαλισμό» του «έτσι κάνουν και οι άλλοι». «Είναι το μονοπάτι πάνω στο οποίο μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε για το εαυτό μας, ενώ απορροφούμε και την ατμόσφαιρα της εποχής, χωρίς όμως να γινόμαστε θύματα της. Πρόκειται για ένα δρόμο που αποφεύγει όσο μπορεί τα πιο δημοφιλή μέρη κοινωνικοτήτων και συμβιβασμών με τον ένα ή τον άλλο τρόπο». (Ολιβιέ Ασάγιας).
Και ηθική καλλιέργεια, επί το πρακτικότερων, σημαίνει να εξοπλίζεις τη νόηση σου ώστε να αναγνωρίζει υπαρξιακή ικανοποίηση στη κοινωνική συμβίωση (φιλαλληλία - αλληλεγγύη) ώστε να αντιστέκεσαι στις επιβουλές της λεγόμενης «μοντέρνας αντικειμενικότητας» που μπορεί να οδηγήσει σε δρόμους αναξιοπρέπειας.
Ως επιστέγασμα δεν θα μπορούσα να μην αναφέρω την χρησμολογική αναφορά του Γούντι Άλεν. «Όλα μου τα προβλήματα ξεκίνησαν με την πρώιμη εκπαίδευση μου. Πήγα σε σχολείο για πνευματικά διαταραγμένους δασκάλους» ώστε σε «ευήκοα ώτα» να αναφέρω την παρότρυνση του αμερικάνου πολιτικού και σατυρικού συγγραφέα Π. Τζ. Ό Ρούρκ. «Ας ξανακαθιερώσουμε την σωματική τιμωρία στα σχολεία και ας τη χρησιμοποιήσουμε στους δασκάλους». (Σχετικά και στις αναρτήσεις. «Το ΑΝΤΙ - Δημόσιος τομέας – Το κοινωνικό κεφάλαιο» της 19/9/2011, «Οι νεοβάρβαροι» της 1/9/2012 και «Miss Violence – Επίλογος» της 28/9/2013).

Επακολούθημα

Η γνώση είναι η πιο δημοκρατική δύναμη

Στην «Ωδή σε ένα ελληνικό αμφορέα» ο Τζόν Κίτς αναφέρει «Αλήθεια είναι ομορφιά, ομορφιά είναι αλήθεια, αυτό είναι το μόνο που χρειάζεται να γνωρίζεις στη ζωή». Ετυμολογώντας την λέξη α-λήθεια διαπιστώνουμε ότι το α` (πρώτο – απαραίτητο) στην αναζήτηση της, είναι η άρνηση της λήθης, δηλαδή να μην λησμονούμε το παρελθόν πρόσφατο και μακρινό.
Ο Στέλιος Ράμφος, σχετικά, εντοπίζει ως πηγή των περισσότερων δεινών στη χώρα μας το ότι ζούμε «σε ένα ασάλευτο παρόν», αγνοώντας επιδεικτικά τη ρήση «το παρελθόν διδάσκει το παρόν για το μέλλον». Πολιτικό αποτέλεσμα του να διαμορφώνεται ένα εκλογικό σώμα με «μνήμη χρυσόψαρου», το οποίο κυριολεκτικά αυτοπαραμυθιάζεται, καθιστώντας μέχρι και σήμερα, την συνταγή της υποσχολογίας ως την αλάθητη συνταγή επιτυχίας ενός κόμματος και με οικονομικό αποκύημα την σημερινή οικονομική της κατάσταση (προσπάθεια ανάταξης από προηγηθείσα ελεγχόμενη πτώχευση).
Αυτό που αποτελεί τραγωδία είναι ότι η συνέχιση αυτής της κατάστασης στερεί στην κοινωνία μας την δυνατότητα να προσβλέπει σε ένα αισιόδοξο αύριο, ζώντας το σήμερα κυριολεκτικά «τοκίζοντας στην μιζέρια», οδηγώντας μας σε εθνική κατάθλιψη.
Αυτό που αποτελεί τραγωδία είναι ότι απεμπολούμε το ευ-τύχημα της προνομιακής μας σχέσης με την αρχαιοελληνική γραμματεία, η οποία μας παρέχει ορυμαγδό αληθινών οδηγιών για τον δρόμο προς την ατομική ευζωία και την λειτουργική κοινωνική συμβίωση.
Αυτό που αποτελεί τραγωδία είναι ότι σπουδαία αποσπάσματα της αρχαιοελληνικής γραμματείας, «κείνται» στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα της Μέσης Εκπαίδευσης και ως εκ τούτου εγκληματικώς μη «κοινωνούμενα» στους μαθητές της, τους δυνητικούς φορείς κοινωνικής ανανέωσης, μπλοκάρουν την ελπιδοφόρα προοπτική στη χώρα μας.
Προς επίρρωση των ανωτέρω θα αναφερθώ στο βιβλίο της Α`. Γυμνασίου με τίτλο «Ηροδότου Ιστορίες» σε νεοελληνική μετάφραση, παραθέτοντας εννέα από τις επισημάνσεις που αναφέρονται στις ιστορίες του, και ως δέκατη επισήμανση την κατάληξη του προλογικού σημειώματος.
1) Έτσι λοιπόν, Κροίσε, όλα τα πάντα του ανθρώπου βρίσκονται στα χέρια της σύμπτωσης (τύχης / ευ-τυχία, επι-τυχία, από-τυχία).
2) Πολλοί ζάμπλουτοι άνθρωποι είναι δυστυχισμένοι, αντίθετα πολλοί, κι ας έχουν μέτρια κατάσταση, ευτυχισμένοι.
3) Γιατί κανένας δεν είναι τόσο ανόητος, που, αντί την ειρήνη, να προτιμά τον πόλεμο, γιατί, όσο έχουμε αυτήν, τα παιδιά θάβουν τους πατέρες τους όσο όμως έχουμε εκείνον, οι πατέρες τα παιδιά τους.
4) Ωστόσο δε μου πολυάρεσαν οι μεγάλες σου επιτυχίες, καθότι ξέρω ότι ο Θεός είναι φθονερός […]. Γιατί ως τώρα, απ ότι ξέρω κι έχω ακούσει, δεν υπήρξε κανένας απ’ όσους είχαν πάντοτε επιτυχίες, που δεν κατέρρευσε συθέμελα στο τέλος.
5) Γιατί η ευτυχία που αποχτά τον εξωθεί σε υπεροψία (ύβρη), ενώ ο φθόνος απ’ την ώρα που γεννιέται ο άνθρωπος είναι ριζωμένος μέσα του, κι απ’ την ώρα που κυριεύεται απ’ τα δυο, δεν υπάρχει κακία που να μην την έχει.
6) Αντίθετα, όταν την εξουσία την έχει η πλειονότητα των πολιτών, πρώτα το πολίτευμα έχει το ωραιότερο όνομα, ισονομία, […] γιατί οι πολλοί είναι το παν (την ίδια άποψη θα εκφράσει αργότερα και ο φιλόσοφος Αριστοτέλης στα «Πολιτικά του», υπερασπιζόμενος την αρχή της καθολικής ψηφοφορίας).
7) Γιατί είναι βέβαια ελεύθεροι, όμως η ελευθερία τους δεν είναι απόλυτη γιατί πάνω τους στέκεται δυνάστης ο νόμος (η ελληνική ελευθερία δεν είναι ασυδοσία ούτε αναρχία, αλλά υπακούει στο νόμο που στέκεται πάνω απ’ όλους και τον οποίο αναγνωρίζουν όλοι).
8) Διαβάτη, μήνυμα να πας στους Λακεδαιμόνιους, σ’ αυτήν εδώ τη γη, πέσαμε και κειτόμαστε στο νόμο τους πιστοί.
9) Λοιπόν, γενικά των ανθρώπων που σκέφτονται λογικά συνήθως πραγματοποιούνται οι επιδιώξεις, για όσους όμως δεν σκέφτονται λογικά, ούτε ο Θεός θέλει να συνταχθεί με τις γνώμες των ανθρώπων.
Δέκατη επισήμανση. Το προλογικό σημείωμα καταλήγει με το «Ελπίζουμε το βιβλίο να βρει μια θέση στη βιβλιοθήκη σας και, κυρίως, ο Ηρόδοτος μια θέση για πάντα στη καρδιά σας». Ταυτολογώντας με ειλικρίνεια θα το ξαναέγραφα ως «Ελπίζουμε το βιβλίο αυτό να μην το κάψετε, να μην το σκίσετε και να μην το πετάξετε στα σκουπίδια με άλλοθι έναν κάδο ανακύκλωσης, αλλά να το έχετε πάντα στη διάθεση σας και κυρίως ελπίζουμε να βρεθεί δάσκαλος, οδηγός στην κατανόηση του, ώστε να το αγαπήσετε».
«Μην ελπίζεις, δεν έχει πλοίο για σε, δε έχει οδό» (Κ. Καβάφης) διότι οι δάσκαλοι σου ενεργούντες ή σιωπούντες, ψυχόρμητα ιδιοτελώς, προσπαθούν ακόμη και σήμερα, την εποχή της κρίσης, να εξυπηρετήσουν τα συντεχνιακά τους συμφέροντα και εξοφθάλμως κομματικές σκοπιμότητες, αρνούμενοι κάθε αξιολόγηση μαραζωμένοι από την μετριότητα.
Μην ξεχνάς, πέρυσι τέτοια εποχή, οι δάσκαλοι σου αποτελούσαν την «αιχμή του δόρατος» στην προσπάθεια ανατροπής της Κυβέρνησης, αφού προηγουμένως είχαν ξιφουλκήσει μαζί της, προσπαθώντας να σαμποτάρουν τις «Πανελλήνιες» εξετάσεις σου. Είναι αυτοί που εκμεταλλευόμενοι την ανωριμότητα της ηλικίας σου, σε εξωθούσαν στην παράνομη ενέργεια της κατάληψης του σχολείου σου. Υλοποιώντας έτσι την προτροπή του αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, του εν δυνάμει πρωθυπουργού, του Τσίπρα, του μικρού στο όνομα, ο οποίος παρευρισκόμενος (πέρυσι) στον «Αγιασμό» Επαγγελματικού Λυκείου της Αθήνας, προέτρεπε τους μαθητές να αντισταθούν, επιχειρώντας έτσι ανενδοίαστα και εισπήδηση στη γονική κηδεμονία.
Μην ξεχνάς οι δάσκαλοι σου είναι αυτοί που μέχρι προσφάτως «έγλειφαν» για αποσπάσεις, αφήνοντας τα σχολεία χωρίς δασκάλους, για να «υπηρετήσουν την πατρίδα» με άλλους πιο «ιδιωτικούς» τρόπους, δηλαδή σε υπηρεσίες αλλότριες προς την διδασκαλία, οι οποίες έφθαναν μέχρι τα γραφεία πολιτικών.
Μην ξεχνάς τέλος ότι οι δάσκαλοι σου, όλα τα προηγούμενα χρόνια εξαντλούσαν την ηκμάδα τους, ακόμη και παραδίδοντας ιδιαίτερα μαθήματα, εγκλωβισμένοι γενικώς, στην εκβιαστική άντληση προσόδων από ένα άκρως πελατειακό πολιτικό σύστημα. Και το χειρότερο, εκμηδενίζοντας με τις ενέργειες τους την αντίληψη ότι η ουσιαστική ανταμοιβή του δασκάλου δεν πρέπει να προέρχεται από τα «δάνεια του κράτους», αλλά από το σεβασμό που καταφέρνει να εμπνεύσει στους μαθητές του και το κύρος που αποκτά ή έχει στο επαγγελματικό και κοινωνικό του περιβάλλον λόγω του λειτουργήματος του.


Σαν επιδόρπιο
Αναμάρτητος ουδείς, αδιόρθωτα πολλοί
Γαύδος μια χούφτα συμπολίτες. Ορκωμοσία της νέας Δημοτικής Αρχής. Ο παπάς του χωριού αυθαιρετώντας δεν παρίσταται στην ορκωμοσία. Η παπαδιά εκλεγμένη δημοτική σύμβουλος με την απερχόμενη δημοτική διοίκηση αποχωρεί από την ορκωμοσία με άλλους δυο της αντιπολίτευσης. Και το παπαδοπαίδι; Αυτό βρίσκεται κατηγορούμενο για υπεξαίρεση μεγάλου χρηματικού ποσού από τον Δήμο. Η Περιφερειακή Διοίκηση, ευτυχώς τους καθαίρεσε. Η Εκκλησιαστική Ποιμεναρχία «δυστυχώς περί άλλων τυρβάζει».
Αττική. Ορκωμοσία της νέας Περιφερειακής Αρχής. Η Περιφερειάρχης Δούρου (ΣΥΡΙΖΑ) και ο Περιφερειακός Σύμβουλος Παφίλης (ΚΚΕ) ορκίζονται με «χειροποίητους» πολιτικούς όρκους. Η μεν Δούρου ορκίζεται στο Σύνταγμα, ο δε Παφίλης και στη λαϊκή κυριαρχία. Και οι δυο απεμπόλησαν να ορκιστούν στους νόμους της Ελληνικής Πολιτείας, δηλαδή στη νομιμότητα. Και πριν «αλέκτωρ λαλήσει…» και οι δυο υποστήριξαν τους δημάρχους που αρνούνται να εφαρμόσουν τον νόμο για την αξιολόγηση, και τον έλεγχο νομιμότητας της μετατροπής των συμβασιούχων υπαλλήλων σε αορίστου χρόνου. Ένα νόμο που πρόσφατα κρίθηκε στα δικαστήρια, άρα έναν δίκαιο νόμο.
Το επίγραμμα Τροϊκανέ, μήνυμα να πας στους Ευρωπαίους: / σ’ αυτήν εδώ την χώρα / πέσαμε στην καταστροφή / γιατί στους νόμους μας απειθούμε.


Seedrinker