Εν κλωβώ

«Χαίρε, ω  χαίρε λευτεριά» Διονύσιος Σολωμός

Μετά τα δεσμά της επτάχρονης δικτατορίας, για πέντε συναπτές επταετίες, την λεγόμενη Μεταπολιτευτική περίοδο, ο λαός μας σμίλευε και τοποθετούσε, απολύτως δημοκρατικά και στα πλαίσια του «εκδημοκρατισμού» του, τα αόρατα  κάγκελα ενός νέου εγκλωβισμού του. Του αυτοεγκλωβισμού του σε μια κοινωνική πραγματικότητα, που δεν του επέτρεπε να πιστέψει τίποτε άλλο, πέρα από την καταναλωτική του ευμάρεια. Ο Χρήστος Γιανάρας αναφέρει σχετικά «40 ολόκληρα χρόνια η ελλαδική κοινωνία ζει στην ολοκληρωτική επιβολή του μηδενισμού, αυτονόητα την ιστορικό-υλιστική μονοτροπία. Έχει μηδενιστεί κάθε κριτήριο και αποτίμηση ποιότητας, αξιοσύνης, γλωσσικής ευαισθησίας, κάθε αίσθηση κοινωνικής υποχρέωσης, κάθε χαρά κοινωνικής συλλειτουργίας, κάθε εκτίμηση αισθητικών διαβαθμίσεων. Για πρώτη φορά ύστερα από κάποιες χιλιάδες χρόνια η λέξη «ελληνικός» προσάπτει ντροπή».

Αυτός ο εγκλωβισμός άρχισε να γίνεται αντιληπτός όταν το έδαφος της επίπλαστης οικονομικής ευμάρειας που ήταν στημένος ο κλωβός, άρχισε να καταρρέει. Πέντε χρόνια μετά και ακόμη παραμένουμε αγανακτισμένοι, για την κατάσταση που βιώνουμε μετά την κατάρρευση. Στείρα αγανακτισμένοι, για να μπορούμε ανενδοίαστα να στοχοποιούμε τον οποιοδήποτε άλλον, ως τον αποκλειστικά υπεύθυνο για αυτήν την κατάσταση μας. Τρανή απόδειξη ότι ένας χείμαρρος  αμετανόητων-εξαρτημένων από τις «ντόπες» του παρελθόντος, ανέδειξε ένα κόμμα του 4% σε Κυβέρνηση. Μια συλλογική άρνηση της πραγματικότητας, μια συλλογική αναζήτηση ενός νέου εγκλωβισμού, είναι αυτή που έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία.

Και αυτό διότι δεν καταφέραμε ακόμη, ως άτομα και ως κοινωνία, αυτήν την αγανάκτηση να την καταστήσουμε δημιουργική, μπολιάζοντας την με το αίσθημα της ντροπής. «Αισθανόμαστε βαθιά ντροπή για την υπάρχουσα κατάσταση και θα κάνουμε ότι είναι δυνατόν ώστε αυτό να μην ξανασυμβεί ποτέ στο μέλλον». Αυτά είναι τα μαγικά λόγια, για μία διαλεκτική σύνθεση και υπέρβαση αυτής της κρίσης που είναι πολιτική, οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική. Ο Τζαπατίστα Βίκο τοποθέτησε το αίσθημα της ντροπής στις απαρχές της κοινωνικής συνύπαρξης, λόγω της ικανότητας του να παράγει συμπεριφορές, άποψη που συμπλέει με την σχετική Βιβλική αφήγηση για τους Πρωτόπλαστους.

Αυτό που πρέπει τάχιστα να αντιληφθούμε, μέσα στην αποθεσμισμένη και λόγω ιδεοληψιών θολή πραγματικότητα που βιώνουμε, είναι ότι η πιο προοδευτική κίνηση, είναι η επ-ενάσταση του αυτονόητου. Με το βλέμμα δε στραμμένο στο αύριο, για να μην επαναληφθούν τα λάθη του χθες, πρέπει να επιδιώξουμε οι νέοι μας να αποκτήσουν την χαμένη, στην Μεταπολιτευτική περίοδο, αίσθηση του σωστού και του λάθους, του μέτρου και της αμετροέπειας. Και επειδή αυτά δεν αποκτούνται από τους νέους με ατομικό διαλογισμό, πρέπει να αποκαταστήσουμε την λειτουργικότητα στους κύριους μηχανισμούς κοινωνικοποίησης τους, που είναι η οικογένεια και το σχολείο. Το ατομικό και κοινωνικό μας στοίχημα για την ευζωία στη χώρα μας.

«Η οικογένεια είναι σαν το όπλο. Εάν κάνεις λάθος σκοτώνει», (ατάκα από την ταινία «Trust»,2010 του Ντέιβιν Σουίμερ) και η ελληνική οικογένεια τα χρόνια της Μεταπολίτευσης σκότωσε το αίσθημα της κοινότητας και προσωπικής αρετής των παιδιών της. Άφησε τα παιδιά της να τεμπελιάζουν μπροστά στην τηλεόραση, βιντεοπαιχνίδια και υπολογιστές, με την ευτυχία της εναπόθεσης του σκέπτεσθαι σε μηχανές. Επακόλουθο η κρυφή συναισθηματική τους ζωή να παραμένει ανεκδήλωτη, συγκεχυμένη, χωρίς συμπαίκτη. Εκπαίδευσε τα παιδιά της να είναι άτομα αλλά ποτέ πολίτες, πώς να απομυζούν το δημόσιο χρήμα, αλλά και να σπαταλούν αλόγιστα. Αποτέλεσμα τα παιδιά, έχοντας μεγαλώσει σε ένα υπερκαταναλωτικό και άνευ ορίων περιβάλλον, να θεωρούν ότι οι συμπεριφορές  είναι ένα άθροισμα ατομικών επιλογών, σαν και αυτές που κάνει ο καταναλωτής στο σούπερ μάρκετ. Τελικά, να υιοθετήσουν μία φιλοσοφία ζωής με κυρίαρχο το σύνθημα «κάνω ότι γουστάρω».

Και ο δευτερογενής φορέας κοινωνικοποίησης, που είναι το σχολείο (παιδεία-μόρφωση-εκπαίδευση), τα χρόνια της Μεταπολίτευσης κατέρρευσε, διότι έπεσε θύμα του «εκδημοκρατισμού» και της «λαϊκής συμμετοχής». Οι κεντρικοί ιδεολογικοί άξονες μιας υποτίθεται «σοσιαλιστικής» πολιτικής, η οποία στην πράξη σήμαινε την αναγνώριση του δικαιώματος σε κοινωνικές ομάδες να συνδιοικούν, με συνακόλουθη την εξασθένηση κάθε είδους ελέγχου.

Αποτέλεσμα, έκτοτε, σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης να ζούμε ένα άμετρο συντεχνιασμό, ο οποίος κατάφερε την κατάργηση κάθε είδους αξιολόγησης, καθώς και την κατάρρευση της αυθεντίας του διδάσκοντος δασκάλου, η οποία ενίσχυε τα θεμέλια της εκπαιδευτικής κοινότητας. («Αυτοί που κατέχουν «authority» (αυθεντία) ενισχύουν τα θεμέλια της κοινότητας» Χάνα Άρεντ).

Η ιδέα ότι ενσαρκώνουμε ρόλους, οι οποίοι υπαγορεύουν συμπεριφορές θεωρήθηκε «αυταρχική», με αποτέλεσμα τα λάθη των νέων να μην διορθώνονται υπονομεύοντας την κοινότητα, τα όρια να καθίστανται δυσδιάκριτα με επακόλουθο την εξασθένηση των αρετών και την αυθεντία να διαβρώνεται φουντώνοντας τον ατομισμό. Αποτέλεσμα τα «εκδημοκρατισμένα» ελληνικά σχολεία κάθε βαθμίδας να διδάσκουν « δημοκρατικά δικαιώματα», όχι συλλογικές υποχρεώσεις, μετριοκρατία όχι αριστεία, την τέχνη της συντεχνιακής διεκδίκησης, όχι την τέχνη του βίου (ευ-ζωΐα).

Ο συνδυασμός γονέων που παραμελούν-αδυνατούν να καθοδηγήσουν τα παιδιά τους, εκπαιδευτικών που παρακολουθούν απαθείς, έχοντας αποποιηθεί την λειτουργιματική διάσταση της εργασίας τους και λαϊκιστικών πολιτικών που κολακεύουν τους νέους,  ως τους μελλοντικούς ψηφοφόρους τους, αποτελούν το τέλειο όπλο εξόντωσης κάθε ελπίδας για ένα μέλλον με ευζωΐα.

Σχετικά με την διαρκή επίκληση του ΣΥΡΙΖΑ, «περί ισχυρής εντολής» που έχει, για να τα αλλάξει όλη τη χώρα, στην Ε.Ε., στον κόσμο όλον, στην οποία πρέπει να λάβουμε υπ’ όψιν  ότι περιλαμβάνεται και η επιθυμία του μισού κόμματος, για ρήξη και έξοδο από την Ε.Ε., πρέπει να του επισημάνουμε ότι έχει ψηφιστεί από το 22,5% των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους. Επίσης, επειδή φέρει αλώβητα τα χαρακτηριστικά των διανεμητικών κομμάτων της Μεταπολιτευτικής εποχής, που στηρίζονταν κυρίως στο μοίρασμα χρημάτων και υποσχέσεων και τα οποία κατέρρευσαν, μόλις έπαψαν να υπάρχουν λεφτά, πρέπει να του επισημάνουμε, ότι ουδέποτε εκείνη την εποχή υπήρξε κυβερνητικό κόμμα με τόσο ισχνή λαϊκή εντολή, όσο το δικό του 36,3%.

Για τέλος, η υπόμνηση «Παιδεία είναι η μόρφωση για να αποκτά ο                      α-μόρφ-ωτος νέα μορφ-ή, εύ-μορφη, ο-μορφή. Είναι η ανάπτυξη των νοητικών ικανοτήτων και της προσωπικότητας του μαθητή. Η καλλιέργεια της ευφυΐας. Καρπός της η συνείδηση της ευθύνης. Η δημιουργικότητα. Η προσφορά ωφέλιμου έργου στο σύνολο. Η διάπλαση των μαθητών σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες. Βασική ιδέα της ελληνικής Παιδείας απ΄ τον Αισχύλο και τον Περικλή ίσαμε τον Ρήγα και τον Μακρυγιάννη είναι η δια-Μόρφωση του παιδιού σε πολιτικά ενάρετο, ελεύθερο και δίκαιο πολίτη.». (Νίκος Βαρδιαμπάσης).

(Σχετικά και στην ανάρτηση της 1/9/2012 με τίτλο «Οι νεοβάρβαροι»).

Επίλογος

«Πολιτεία, που ως βάση της δεν έχει

την παιδεία, είναι οικοδομή χωρίς άμμο»

Αδαμάντιος Κοραής

Αφορμή, γι’ αυτήν την ανάρτηση, υπήρξε η ψήφιση με την διαδικασία του κατεπείγοντος (12-5-15), νόμου για την παιδεία, που έφερε στην Βουλή ο αρμόδιος Υπουργός Αριστείδης Μπαλτάς. Ένα άριστο κτύπημα με «μπαλτά» στην παιδεία, διότι προωθεί τον μηδενισμό, την ισοπέδωση και την ελάσσονα προσπάθεια, την ώρα μάλιστα που η Παιδεία της χώρας μας οφείλει να συναγωνίζεται, τα εκπαιδευτικά συστήματα προηγμένων χωρών και να είναι ανταγωνιστική στο πεδίο της παραγωγικής οικονομίας. Ένας νόμος που επικαιροποιεί το σχετικό μεταδιδακτορικό σύνθημα της αριστεράς «ΟΛΟΙ ΠΤΥΧΙΟ…»

Ακούγοντας τον Τσίπρα να μιλά «για καύση του διοξειδίου του άνθρακα» και «προσπάθειας στροφής 360ο», μπορούμε εύλογα να υποθέσουμε, ότι το πτυχίο που αυτός αξιώθηκε από το Πολυτεχνείο, είναι από εκείνα τα αγρίως «εκδημοκρατισμένα» εκείνης της εποχής. Αλλά και κατά την επίσκεψη του στο Υπουργείο Οικονομικών (27-5-15) μας συνέστησε «να κλείσουμε όλοι τ’ αυτιά μας στις Κασσάνδρες» εννοώντας, σε όλους αυτούς που επισημαίνουν τον κίνδυνο οικονομικής κατάρρευσης της χώρας, υπό τις παρούσες συνθήκες. Ο Τσίπρας εντρυφώντας αποκλειστικά στα ΜΥΘΕΥΜΑΤΑ, αγνοεί το σχετικό μύθο, που θέλει την μάντισσα Κασσάνδρα να μαντεύει σωστά, αλλά να μην γίνεται πιστευτή, γιατί έτσι την καταράστηκε ο Απόλλωνας, επειδή δεν ενέδωσε στον έρωτα του.

Γενικεύοντας μπορούμε να πούμε ότι στη χώρα μας, δεν έχουμε ακόμη αποφασίσει τι είδους παιδεία θέλουμε. Μία παιδεία γενικώς και αορίστως για όλους ή μία παιδεία εναρμονισμένη με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, που απαιτούν αξιολόγηση προγραμμάτων διδασκόντων, αποτελεσμάτων, για να εκπαιδεύει άτομα ικανά να λειτουργήσουν, και να εξελιχθούν σ’ ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον μεσούσης της Τρίτης Βιομηχανικής Επανάστασης. Μίας επανάστασης που επιφέρει ραγδαίες αλλαγές των ιδίων των όρων της παραγωγής, οδηγώντας από την μαζική βιομηχανική παραγωγή και διανομή του 19ου και 20ου αιώνα, στην εξατομικευμένη παραμετρική και σε μικροκλίμακα παραγωγή, η οποία λειτουργεί εντός ενός ψηφιακού περιβάλλοντος (π.χ. εκτυπωτές 3D). Και εντός μιας κοινωνικής πραγματικότητας που την χαρακτηρίζει η δυνατότητα γρήγορης συλλογής, αξιοποίησης, επεξεργασίας και μετάδοσης μεγάλου όγκου πληροφοριών (κοινωνία της πληροφορίας).

Εδώ πρέπει να επισημάνουμε ότι η παιδεία και γενικά η μόρφωση, επιτρέπουν μέσα σε συνθήκες ισότητας, την καλλιέργεια δεξιοτήτων και την ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας των ανθρώπων, τελείως απαραίτητη στην κοινωνία της πληροφορίας, ώστε αυτοί να έχουν την δυνατότητα συνεχούς επαγγελματικής αναπροσαρμογής, ανάλογα με τις εξελίξεις της κοινωνίας της γνώσης.

Τέλος επισημαίνω στους υποστηρικτές της Παραφύση ότι προοδευτική, θετικής εξέλιξης πράξη είναι αυτή που εναρμονίζεται με τις εξελίξεις στην πραγματική ζωή των ανθρώπων και όχι αυτή που  εδράζεται στην ιδεοληπτική νεύρωση ηλικιωμένων και ξεπερασμένων «αγωνιστών», που την στελεχώνουν. Ο Στέλιος Ράμφος αναφέρει σχετικά, «όταν το παρόν παραμένει στάσιμο και αυτό δεν το αντιμετωπίζεις, η πορεία προς το μέλλον φέρνει το παρελθόν με ορολογία μέλλοντος».

Ένα επιδόρπιο, κύριο γεύμα

Βιόσφαιρα και όχι περιβάλλον.

5 ΙΟΥΝΙΟΥ. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΒΙΟΣΦΑΙΡΑΣ. Η ατμοσφαιρική ρύπανση οδηγεί σε μεγαλύτερη απώλεια ανθρώπινων ζωών, από αυτήν που προκαλούν τα τροχαία ατυχήματα, γεγονός που την καθιστά την πρώτη περιβαλλοντική αιτία πρόωρων θανάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το οικονομικό κόστος της (θάνατοι, νοσηρότητα, παραγωγή κτλ) ανέρχεται τα 190 δισ. Ευρώ ετησίως.

Seedrinker