Οι εκλογές του Οδυσσέα

                                                                Οι ποιότητες εξαρτώνται από άλλες ποιότητες…

Μνήμη βραχεία, αήττητη βλακεία.      

            Ο Οδυσσέας είναι ο ομηρικός ήρωας, ο οποίος μπορεί να αντιστοιχηθεί με τον άνθρωπο του σήμερα. Και αυτό διότι στην Οδύσσεια ο άνθρωπος παρουσιάζεται αυτεξούσιος, σε αντίθεση με την Ιλιάδα, όπου αυτός εξαρτάται από την θέληση των Θεών, γι αυτό άλλωστε και σκοτώνεται, όπως αναφέρεται στο  προοίμιο της (Διός ετελείετο βουλή). Στην Οδύσσεια επίκεντρο είναι ο άνθρωπος, ο περιπλανώμενος αδύναμος άνθρωπος, που προσπαθεί να επιβιώσει, αντιμετωπίζοντας εμπόδια που τοποθετούν στον δρόμο του οι θεοί, οι άλλοι άνθρωποι και οι δυνάμεις της φύσης. Οι αποφάσεις και οι πράξεις του, επηρεάζουν τη ζωή του, τουλάχιστον όσο και η θέληση των θεών. Γι αυτό και στο προοίμιο της, αναφέρεται ότι οι σύντροφοι του Οδυσσέα βρέθηκαν οδυσσάμενοι και χάθηκαν πληρώνοντας δικά τους λάθη (Αυτών γαρ, σφετέρησιν ατασθαλίησιν όλοντο).

            Αν συλλαβίσουμε το όνομα Οδυσσεύς, αντιλαμβανόμαστε ότι εμπεριέχει δυο συνεχόμενα τμήματα, που θυμίζουν τα αντίθετα προθέματα «δυσ» και «ευ». Το το πρώτο «δυσ-» χρησιμοποιείται στο σχηματισμό των λέξεων που δηλώνουν κάτι κακό και δύσκολο, ενώ το δεύτερο «ευ-» στο σχηματισμό λέξεων που δηλώνουν κάτι καλό ή εύκολο. Αυτό που κρυπτογραφείται στο όνομα Οδυσσεύς και αποτελεί το δομικό στοιχείο που στοιχειώνει την ανθρώπινη ιστορία, είναι ότι το ανθρώπινο ον είναι ικανό να πράξει το πιο χαμερπές αλλά και το πιο υψιπετές. Αυτό είδε και συνειδητοποιείσαι στο ταξίδι του ο Οδυσσέας και κατέληξε στο ότι θα προτιμούσε άπραγος να κάθεται και να αγναντεύει τα πρόβατα και τα λιβάδια…

            «Με φωτιά και με μαχαίρι πάντα ο κόσμος προχωρεί» έγραψε ο ποιητής (Ν. Γκάτσος) και εμείς τραγουδάμε, σε μουσική του Μ. Χατζιδάκι, στον «Κεμάλ». Με «χρονομηχανή» τα λόγια του ποιητή, οδηγούμαστε στην αρχαία Αθήνα, όταν ο πόλεμος γέννησε την απαίτηση των γεωργών για συμμετοχή στα κοινά, ως αποζημίωση για τους κοινούς κινδύνους, όταν αυτοί κλήθηκαν να πολεμήσουν για την πόλη, δίπλα στους ευγενείς, τους κατ’ αρχήν πολεμιστές. Ένα νέο πολιτισμικό σύστημα το δημοκρατικό, για την λειτουργία της πόλης ανέτειλε (πολιτ-ισμός: η ιδεολογία της πόλης), στο οποίο η συμμετοχή των μη ευγενών, διευρύνονταν όσο διευρύνονταν και οι στρατιωτικές ανάγκες της πόλης. Οι ομόρριζες λέξεις πόλις-πόλεμος-πολιτισμός είναι σχετικά αποκαλυπτικές.

            Ήδη από την εποχή του Περικλή, η δημοκρατία αναφέρεται από τους αντιπάλους της ως «ένα ελευθεροκτώνο σύστημα» στο βαθμό που επιβουλεύονταν την ελευθερία και την ιδιοκτησία των πλουσίων, με τους οποίους έρχονταν σε αντίθεση. Ήδη από τότε τέθηκαν οι βάσεις για να δημιουργηθεί μια «ηγεσία του δημοκρατικού καθεστώτος», από ένα τμήμα των πλουσίων που αποδέχθηκαν και εκμεταλλεύτηκαν το σύστημα, αντί μιας πραγματικής δημοκρατικής κυβέρνησης. Μια εξελικτικά διευρυμένη μορφή αυτής της κατάστασης, γίνεται πλέον εμφανής σήμερα στις φιλελεύθερες δημοκρατίες, τις οποίες και απαξιώνουν. Στην αρχαία δημοκρατία η προσπάθεια αντιμετώπισης αυτής της κατάστασης, δημιούργησε την ανάγκη μιας υποχρεωτικής συμμετοχής των πολιτών στις διαδικασίες της. Ο μη συμμετέχων, ιδιωτεύων πολίτης κηρύσσονταν αχρείος ή άτιμος, με αποτέλεσμα να δημεύεται ακόμα και η περιουσία του ή να πληρώνει βαρύ πρόστιμο ή να εξορίζεται και εν τέλει να περιφρονείται, αν δεν τον υποπτεύονταν ως επικίνδυνο.

            Γενικεύοντας μπορούμε να πούμε, ότι η ουσία της δημοκρατίας εντοπίζεται στην  αντίσταση εκείνων που αποβλέπουν στο να καθιερώσουν την ισότητα, ενάντια στην επικυριαρχία των κάθε μορφής και μεγέθους ολιγαρχιών που υποστηρίζουν άμεσα ή έμμεσα την ανισότητα. Αυτή η αντίσταση προϋποθέτει μια γενικευμένη συμμετοχή στα κοινά, η οποία πρέπει να περιλαμβάνει οπωσδήποτε και τις εκλογές. Είναι όμως απόλυτα αναγκαίο να βρεθούν οι θεσμικοί τρόποι ώστε η «θέρμη» και η στράτευση, να μην μειωθούν μέσα στην «ομαλή» διάσταση της πολιτικής ζωής, επισημαίνει σχετικά ο Αλμπέρ Καμί. Με την αποχή των πολιτών από τις εκλογές, επιχαίρουν αυτοί που θέλουν να καταστήσουν τους πολίτες «ιδιώτες» και τη δημοκρατία όλο και περισσότερο δημοκρατία των «μηχανισμών».

            Σήμερα που η κρίση επαναδιαμορφώνει την πολιτική ατζέντα στο εθνικό και ευρωπαϊκό πεδίο, οι πολίτες, πρέπει να επιλέξουν, το κατά πόσο θα είναι φορείς ενός δημοκρατικού φονταμενταλισμού, ερχόμενοι αντιμέτωποι με τον ίδιο τον εαυτό τους. Διότι ακριβώς τον εαυτό τους καλούνται να επαναεφεύρουν, σταθμίζοντας εκ νέου τις συλλογικές και ατομικές τους επιδιώξεις. Η ικανότητα και η «τέχνη» που θα επιδείξουν σε αυτή τη δοκιμασία θα κρίνει και την τύχη της δημοκρατίας.

Περιφερειακές και Δημοτικές εκλογές. Η Δημοκρατία αποτελεί το μόνο πολιτειακό σύστημα μέσω του οποίου οι σύγχρονες αστικοποιημένες κοινωνίες, μπορούν να αποφύγουν μια συμβίωση που νομοτελειακά θα έτεινε σε συνθήκες βορβόρου χωρίς καμιά ελπίδα διαφυγής, διαπίστωση που επιτείνει και η ρήση του Ζαν-Ζακ-Ρουσό ( 1712-1778) «οι πόλεις είναι η άβυσσος των ανθρώπων». Η ποιότητα μιας Δημοκρατίας είναι ανάλογη με την αποτελεσματικότητα της στην επίλυση των ατομικών και συλλογικών  προβλημάτων και τη διαχείριση των σχετικών διαφωνιών που ανακύπτουν στις κοινωνίες των ατελών ανθρώπινων όντων. Αυτή η αποτελεσματικότητα μεγεθύνεται, όταν οι μέθοδοι επίλυσης αναζητούνται και αναδεικνύονται μέσα από την δια-λόγου συζήτηση (συν+ζήτηση). Δηλαδή την από κοινού, ειλικρινή αναζήτηση των μεθόδων επίλυσης, των οποίων η συνθήκη αλήθειας ή αναλήθειας να εξαρτάται από το κατά πόσον αυτή εξυψώνει ή απαξιώνει την ατομική και κοινωνική ευζωία. Το μέτρο ποιότητας μιας Δημοκρατίας είναι ανάλογο με το χώρο που αυτή απελευθερώνει για αισθήματα, ανιδιοτελείς σχέσεις, αξίες και οράματα. Την ποιότητα της Δημοκρατίας που βιώσαμε στη χώρα μας μετά τη Μεταπολίτευση, μπορούμε αβίαστα να εξάγουμε αν λάβουμε υπ’ όψιν μας ότι  αυτή απελευθέρωσε άπλετο χώρο για αισθήματα «αυτιστικού τύπου». Οι ανιδιοτελείς σχέσεις έλαβαν την μορφή «λατρείας του θύματος, που οδήγησε στη θωρακισμένη αναισθησία της τηλεθεάσεως προγραμμάτων φιλανθρωπίας» (Πόπη Διαμαντάκου). Οι αξίες ορίζονταν από το life style και κοινό όραμα αποτελούσε ο προσπορισμός από κάθε τι το δημόσιο προς ίδιον όφελος. Ειδικότερα το τραπέζι της «διαλόγου συζήτησης» εγκαταστάθηκε στη T.V. και καταλαμβάνονταν κατά περίπτωση, από παρατάξεις, πολιτικούς αρχηγούς, βουλευτές, τάσεις, κινήσεις, που εξουδετερώνονταν ή αποθεώνονταν με συνοπτικές διαδικασίες, έωλα επιχειρήματα και συμπληρώνονταν με ελλιπή ή μονομερή ενημέρωση από ανεπαρκείς δημοσιογράφους. Κοινό χαρακτηριστικό, οι επηρμένες  βεβαιότητες που χτίζονταν για να αντιμετωπίσουν καταστάσεις σε ένα κόσμο συνεχούς ρευστότητας.

            Η νέα βεβαιότητα που ανέτειλε την εποχή της κρίσης, ήταν η βεβαιότητα της «αντιμνημονιακής σωτηρίας» με προεξάρχοντα την εκάστοτε αξιωματική αντιπολίτευση. Αυτή οδήγησε την πολιτική ζωή της χώρας μας, τα τέσσερα τελευταία χρόνια, σε μια διαμάχη ψευδεπίγραφη και αποπροσανατολιστική. Η πόλωση των «απελευθερωτών» έναντι των μνημονιακών, έχει οδηγήσει σε μετωπική σύγκρουση, η οποία καθιστά ανενεργή την αναζήτηση κάθε προσέγγισης, θυσιάζοντας έτσι στο βωμό ενός μικροκομματικού και κοντόφθαλμου οφέλους, την τόσο απαραίτητη για την Δημοκρατία μας ποιοτική αναβάθμιση.

            Το «κοντόφθαλμον όφελος», είναι που οδήγησε τον ΣΥΡΙΖΑ στις γεμάτες αντιφάσεις συνεργασίες στις Περιφερειακές Εκλογές. Ενώ διακηρύσσει πως τα προβλήματα έχουν ταξικό πρόσημο, στηρίζει κοινούς υποψήφιους με το αποϊδελογικοποιημένο , απολίτικο, αμιγώς αντιμνημονιακό κόμμα των Ανεξάρτητων Ελλήνων, αντί να μεθοδεύει την συνεργασία κομμάτων με παρόμοιες αναγνώσεις των προβλημάτων. Το κοντόφθαλμων όφελος, είναι που οδήγησε και στην αρχική ανακοίνωση επιλογής του Καρυπίδη ως υποψηφίου Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας, γεγονός που απασχόλησε έντονα την επικαιρότητα στα μέσα του περασμένου Φεβρουαρίου. Έναν απίθανο τύπο, τηλεπαρουσιαστή και τοπικό παράγοντα της Κοζάνης που έγινε viral στα social media με τις ακραίες ανορθολογικές απόψεις του για τη δημοκρατία, την αντισιμιτική συνωμογιολογία που αναπαρήγαγε αλλά και τη «συνεισφορά στον κλάδο της ψεκασμένης συγκριτικής γραμματολογίας, με τη ΝΕΡΙΤ, τους Εβραίους που νίκησαν τον Μεγαλέξανδρο και το κορίτσι-κερί του Χάνουκα» (Τζίνα Μοσχολιού). Το «κοντόφθαλμον όφελος» είναι που οδήγησε τον ΣΥΡΙΖΑ και στην πρόσφατη απόσυρση από το ευρωψηφοδέλτιο του, της ακτιβίστριας από τη Θράκη Σαμπιχά Σουλεϊμαν, μέλος της μεγαλύτερης εθνικής μειονότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.), των Ρομά.

Αυτό το προβληματικό υπόβαθρο έδωσε την δυνατότητα στον πρόσφατα καταδικασθέντα για λαθρεμπόριο ναυτιλιακού πετρελαίου, πρόεδρο της ΑΕΚ Μελισσανίδη να «κάνει ντου» στις περιφερειακές εκλογές της Αττικής για ίδιον συμφέρον, προσπαθώντας να κατευθύνει τους «Αεκτζίδες», στην υποστήριξη της υποψηφιότητας του Γιάννη Σγουρού, στοχοποιώντας την υποψήφια του ΣΥΡΙΖΑ (Μαρία Δούρου) ως οπαδό του Ολυμπιακού. Και αυτό διότι ο Γιάννης Σγουρός υποστηρίζει και τα συνακόλουθα σχέδια της ανέγερσης του «ποδοσφαιρικού ναού της ΑΕΚ», στον οποίο ο ανεκδιήγητος Μελισσανίδης, έδω το όνομα «Αγία Σοφία», στοχοποιώντας μάλιστα. Πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις θεωρώ απαραίτητο να υπενθυμίσω το κόμμα Κ.Δ.Ο.Α. που δημιούργησε ο σουρεαλιστής μυθογράφος Πάνος Κουτρουμπουσης ως πραγματικό εκφραστή του λαού (Κτηνώδης Δύναμη Οργιώδης Άγνοια). Η επιρροή αυτού του κόμματος γίνεται ιδιαίτερη εμφανής στις Δημοτικές εκλογές διότι αυτές αποτελούν και μέτρο ποιότητας των τοπικών κοινωνιών. Το Κ.Δ.Ο.Α. είναι που δίνει την δυνατότητα σε άτομα όπως ο Αχιλλέας Μπέος, πρώην πρόεδρος του Ολυμπιακού Βόλου,  υπόδικος για «στήσιμο αγώνων» και ο Γιάννης Μώραλης αντιπρόεδρος του Ολυμπιακού Πειραιώς και πρόεδρος της Σουπερλίγκ που οργανώνει «πρωταθλήματα παρωδίες», να διεκδικήσουν την Δημαρχία στις αντίστοιχες πόλεις. Είναι δε πασιφανές ότι ο Γ. Μώραλης λειτουργεί ως αχυρανθρωπος του Βαγγέλη Μαρινάκη ιδιοκτήτη και προέδρου του Ολυμπιακού Πειραιώς και «γενικού διευθυντή της νέας ποδοσφαιρικής παράγκας», ο οποίος και συμμετέχει στον συνδυασμό. Ο ιδανισμός αυτής της κυριολεκτικά  ποδοσφαιροποίησης της πολιτικής που επιχειρείται στις Δημαρχιακές εκλογές αυτών των πόλεων, θα επέρχετο εάν και τρίτο μέλος της «τριάδας» ο Μάκης Ψωμιάδης εκτίθετο εκλογικά, αντί να βρίσκεται εκτεθειμένος στη φυλακή.

            Το γεγονός ότι υπόδικοι και «εκτροφείς του χουλιγκανισμού» προσπαθούν να ηγηθούν πόλεων, αποτελεί τραγέλαφο που, ως κινηματογραφόφιλο, με μεταφέρει στην ταινία του Τίμ Μπάρτον «Ο Μπάτμαν επιστρέφει» (1992), όπου ο κακοποιός Πιγκουίνος προσπαθεί να εκλεγεί Δήμαρχος στη Γκόθαμ Σίτι γεγονός που απέτρεψε τελικά η επιστροφή του Μπάτμαν. «Ο Νοήμων πολίτης επιστρέφει»  πρέπει να είναι το σύνθημα των εκλογών στις πόλεις του Βόλου και του Πειραιά για να αποτραπεί η ΞΕΦΤΙΛΑ...

Προσοχή: Η κατάσταση αυτή δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως άλλο ένα πολιτικό ανέκδοτο διότι όπως είπε ο Αμερικάνος κωμικός Χένρι Κέϊτ «Το πρόβλημα με τα πολιτικά ανέκδοτα είναι ότι εκλέγονται». (1)

Ευρωεκλογές. Οι ευρωεκλογές στο παρελθόν παρουσίαζαν μειωμένο πολιτικό ενδιαφέρον. Σήμερα κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί κάτι αντίστοιχο. Θα είναι τουλάχιστον αναλφάβητος και πολιτικά ανόητος, όποιος ιδιαίτερα στη χώρα μας, δεν έχει συνειδητοποιήσει, πόσο καθοριστικά οι αποφάσεις των ευρωπαϊκών θεσμών επηρέασαν και επηρεάζουν την οικονομική του κατάσταση. Σε αυτό έρχεται να προστεθεί και η εξόχως πολιτική τους διάσταση. Οι κολοσσιαίες μεταβολές που προωθούνται, όπως η τραπεζική ένωση, η δημοσιονομική ένωση και εν τέλει η οικονομική ενοποίηση, προϋποθέτει, την εκχώρηση βασικών εθνικών εξουσιών σε υπερεθνικά ευρωπαϊκά κέντρα. Είναι επίσης καιρός να δοθεί επιτέλους μια σαφής απάντηση στο ερώτημα του Ντελόρ «Για πόσο καιρό θα προχωρεί ακόμη η Ευρώπη στην Ιστορία με τη μάσκα στο πρόσωπο;» Και για να βγει η μάσκα, συνεπάγεται ότι θα γίνει αναδιανομή πόρων, που οι πλουσιότεροι δεν θέλουν,  παραχώρηση οικονομικής κυριαρχίας στην οποία κυρίως αντιδρούν οι φτωχότεροι και καθολική συνείδηση ότι οι κρίσεις στην ευρωζώνη απορρέουν ή μεγεθύνονται από τη στρεβλή δομή μιας ΟΝΕ χωρίς «Ο».

Πριν αναφερθώ στο Ευρωκοινοβούλιο πρέπει να υπενθυμίσω ότι αυτό είναι το μόνο όργανο της Ε. Ε. που εκλέγεται απευθείας από τους λαούς, άρα και το μόνο  που έχει τη μεγαλύτερη δυνατή πολιτική νομιμοποίηση. Το Ευρωκοινοβούλιο που θα προκύψει από αυτές τις εκλογές θα είναι το ισχυρότερο στη σύντομη ιστορία του θεσμού, μειώνοντας έτσι δραστικά και το αναφερόμενο ως «δημοκρατικό έλλειμμα» στη λειτουργία της Ε. Ε.. Θα είναι η πρώτη φορά που οι ευρωβουλευτές θα έχουνε στη διάθεση τους εξουσίες που παραχωρήθηκαν από τη συνθήκη της Λισσαβόνας, μεταξύ άλλων και την εκλογή του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Παρ’ όλα αυτά δημοσκοπικά φαίνεται ότι η λαϊκή υποστήριξη προς το Ευρωκοινοβούλιο υποχωρεί, ενώ ευρωσκεπτικιστικά, λαϊκιστικά ή ακροδεξιά κόμματα αναμένονται να αυξήσουν την επιρροή τους.

Οι ευρωσκεπτικιστές στη χώρα μας, σκοπίμως με κάθε ευκαιρία και με διαφορετικούς τρόπους, επαναδιατυπώνουν το ίδιο ερώτημα: εάν δηλαδή η συμμετοχή στη χώρα μας, σε μια πορεία ενοποίησης της, Ε.Ε. αποτελεί την καλύτερη δυνατή επιλογή. Επιδίωξη τους, απέναντι στο ιστορικό αυτό εγχείρημα μιας τεράστιας οικονομικής, πολιτικής και στρατηγικής σημασίας εξέλιξης για το μέλλον της Ευρώπης, η χώρα μας να ακολουθήσει μια πορεία απομόνωσης στο εθνικό της «φεουδό», της περιφερειακής αντίληψης, ταλανιζόμενη από μικροκομματικές διαμάχες. Μια επιδίωξη που προωθούν και μέσω των ευρωεκλογών, με  προμετωπίδα το αντιμνημονιακό ιδεολόγημα τους.

Προυπόθεση για να μπορέσουμε να αντιληφθούμε την «μεγάλη εικόνα» μιας ενοποιημένης Ε. Ε. και την ευρύτητα της ωφέλειας που θα προκύψει, είναι να ξεπεράσουμε και την αβάσταχτη γοητεία που το μικρό ασκεί στη χώρα μας. Απόδειξη η οικονομία μας που είναι δομημένη σε μικρές, πολύ μικρές αντιπαραγωγικές μονάδες. Η πολιτική σκηνή, όπου πολλοί ονειρεύονται να φτιάξουν ή να διατηρήσουν το δικό τους «μικρό μαγαζί». Αποτέλεσμα κόμματα με σημαντική ιδεολογική συνάφεια, επιμένουν να μην συνεργάζονται, γεγονός που θα τα επέτρεπε να αναδείξουν και μια κρίσιμη μάζα αξιόλογων στελεχών. Η απουσία κουλτούρας συνύπαρξη στη χώρα μας, η οποία προϋποθέτει το απαραίτητο θάρρος για να περάσεις από τον ναρκισσισμό των ελάσσονων διαφορών στον ρεαλισμό των αναγκαίων συμβιβασμών, χάρη των υπερτερών προτεραιοτήτων, έχουν κατατάξει τον συμβιβασμό μέσω μιας δια-λόγου συζήτησης σε «βρώμικη υπόθεση». «Αυτό που με στεναχωρεί στην Ελλάδα, είναι ότι νιώθω ότι υπάρχει πατριωτισμός χωρίς συλλογική συνείδηση» αναφέρει σχετικά ο Αλεξάντρ Ντέσπλα (ελληνογάλλος συνθέτης). Όλα αυτά αποκτούν μια τραγικότητα, εαν σκεφτούμε το θάρρος που επέδειξαν οι  ηγετες της Γαλλίας και της Γερμανίας, μαζί να θέσουν τα Θεμέλια για μια ενωμένη Ευρώπη, με τα ερείπια του πολέμου ακόμη να καπνίζουν και εκατομμύρια τάφους νωπούς στις χώρες τους.

Εξειδικεύοντας θα αναφερθώ στην εισαγωγή της σταυροδοσίας στις Ευρωεκλογές της 25/5. Αυτή αποτελεί μια κυβερνητική επιλογή που αναμφίβολα εμβαθύνει την δημοκρατική αρχή στην εκλογική διαδικασία. Και αυτό ανεξάρτητα της πολιτικής σκοπιμότητας που μπορεί να εμπεριέχει, καθώς η πολιτική σκοπιμότητα αποτελεί δομικό στοιχείο των πολιτικών κομμάτων σε αυξομειούμενες ποσοστώσεις. Σήμερα η σχετική προσπάθεια πρέπει να εστιαστεί ώστε να μην επαναεπιβεβαίωθεί η διαπίστωση, ότι μπορεί η δημοκρατική εκπροσώπηση να λειτουργεί γενικώς υπέρ της δημοκρατίας αλλά βλάπτει ειδικώς την εκπροσώπηση. Δηλαδή την εκλογή ικανών και αποτελεσματικών ανθρώπων στην επίλυση των προβλημάτων που ανακύπτουν. Αυτήν την προσπάθεια φαίνεται να υποσκάπτουν τα κόμματα σχεδόν στο σύνολο τους, διότι με την πολιτική σκοπιμότητα στα ύψη, στελέχωσαν τα ευρωψηφοδέλτια τους, με πολλά πρόσωπα «κράχτες» (καλλιτέχνες, αθλητές κτλ). Πρόσωπα εμφανώς ασύμβατα, με τα προσόντα που πρέπει να διαθέτει ένας ευρωβουλευτής, για να θεωρείται τουλάχιστον επαρκής, ώστε να δημιουργεί ή να επηρεάζει ομάδες ομοειδών συμφερόντων, οι οποίες συμβάλουν καθοριστικά στη λήψη των αποφάσεων.

Αυτό που εμμέσως αναγνωρίζεται – αποδεικνύεται, είναι ότι ακόμη και σήμερα ο μέσος ψηφοφόρος είναι κατά βάση θεατής. «Βλέπει, ανακουφίζεται, ψηφίζει πάντοτε δέκτης, πάντοτε καταναλωτής υπό κηδεμονία. Ζώντας έτσι μια ζωή αδιάφορη προς τον περιβάλλοντα χώρο του, που δεν την ορίζει, σερνόμενος μονίμως πίσω της κοιτώντας την ουρά της»( Τασούλα Καραϊσκάκη). Την ακραία έκφανση αυτής της κατάστασης, στατιστικώς αποδεικνύει η πριμοδότηση υποψηφίων, των οποίων τα ονόματα βρίσκονται στις πρώτες θέσεις των ψηφοδελτίων. Ως εκ τούτου αυτές οι εκλογές θα αποτελέσουν μια κρίσιμη άσκηση των πολιτών, η οποία θα ευοδωθεί εφ’ όσων η πλειοψηφία των 21 ευρωβουλευτών που θα εκλεγούν, αποτελείτε από ανθρώπους εγνωσμένης αποτελεσματικότητας, που συναιρούν μια καλή γνώση των ευρωπαϊκών πραγμάτων με την αφοσίωση στην πορεία προς μια όλο και ποιο ενοποιημένη Ε. Ε.

Τέλος θα υπενθυμίσω ότι η Ελλάδα δύσκολα θα μπορούσε να επιβιώσει στην καλπάζουσα παγκοσμιοποίηση, στις ανεξέλεγκτες δυνάμεις της αγοράς, στον ανερχόμενο πολυκεντρισμό, χωρίς την συμμετοχή της στο ελπιδοφόρο πείραμα της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Γεγονός που αφορά όλες τις χώρες της ηπείρους μας, που από μόνες τους δεν θα μπορούσαν να αντέξουν τις αναταράξεις που προκαλεί ο μετασχηματισμός του κόσμου μας. Την ενωμένη Ευρώπη, ακόμη και να μην υπήρχε, η Ελλάδα θα έπρεπε να την είχε ανακαλύψει.   

                                               Επίλογος

                                                                                                        Ολοφάνερα κρυμμένα

1.      Ο «ιδιότυπος ιστορισμός» που επικουρεί πολλές από τις αναρτήσεις μου αποτελεί και μια συνεχή υπόμνηση του κινδύνου, η νέα διαδικτυακή χρονικότητα να αποικειοποιήσει την συνειδητότητα μας. Και αυτό διότι η διαδικτυακή χρονικότητα λειτουργεί αντι-συνειρμικά και ως εκ τούτου δεν συντηρεί την μνήμη που απαιτείται για την άσκηση και διεύρυνση της δημοκρατίας. Αποτέλεσμα να δημιουργείται ζωτικός χώρος ώστε να επανακάμψει ο καπιταλισμός καζίνο, που προκλητικά αδιαφορεί για τη μάχη των ιδεών, τη θέση της πληροφόρησης μέσα σε μια δημοκρατία και τελικά για οποιοδήποτε ηθικό χρέος. Η διαδικτυακή χρονικότητα επίσης  προάγει το «ταυτοχρόνως» και ως εκ τούτου προωθεί το «συνδεσμικό» εις βάρος «συλλογικού». Στην καλύτερη περίπτωση προτείνει μια «συνδεδεμένη συλλογικότητα» ατόμων ψηφιακών δεδομένων, ατόμων αφοσιωμένων – εγκλωβισμένων στην ταυτόχρονη και ασταμάτητη ανταλλαγή πληροφοριών που οδηγεί εν τέλει σε σύγχυση. Γεγονός που αποδεικνύεται από την αδυναμία τους να απαντήσουν επαρκώς στο ερώτημα «προς τι και με ποιο σκοπό;». Ίσως, το κορυφαίο από τα θεμελιακά ερωτήματα, που πρέπει να απαντώνται αξιόπιστα για την εύρυθμη λειτουργία της δημοκρατίας (Σχετικά με τον «ιδιότυπο ιστορισμό» στην ανάρτηση της 11/3/2014 με τίτλο «Επίκαιρες επισημάνσεις» - σημείωση 7).

2.      Αυτό που ακούμε συνεχώς τα χρόνια της μεγάλης κρίσης, είναι ότι εξέλειψαν οι «ηγέτες» οι οποίοι θα μπορούσαν να οδηγήσουν την Ε.Ε. στην εκπλήρωση του πεπρωμένου της. Αυτή η αναζήτηση «ηγετών» για να εκπληρώσουν το πεπρωμένο της όποιας φυλής, είναι διαχρονική στην ηπειρωτική Ευρώπη, με εξαίρεση τις Σκανδιναβικές χώρες. Η αναζήτηση «ηγετών», οδηγεί σε συστήματα αυταρχικότερα, διότι διαμορφώνει την αντίληψη ότι ο λόγος των πολιτών πρέπει να εκχωρείται σε μια λαϊκή μάζα εκτεθειμένη στη γοητεία δημοκόπων ηγετών. Η πορεία προς μια όλο και πιο δημοκρατική Ε.Ε. πρέπει να σηματοδοτείθεί από μια πορεία όλο και πιο αντιηγετική, δηλαδή από μια πορεία «ασκούμενων πολιτικών» σε μια διαδικασία συνεχούς ενίσχυσης του Ευρωκοινοβουλίου.

3.      Στα μέσα του περασμένου Μαρτίου την ειδησιογραφία στην Γερμανία μονοπώλησε η καταδίκη του παραιτηθέντος προέδρου Ούλι Χένες, μιας ομάδας συνυφασμένης με την Γερμανία, της πανίσχυρης Μπάγερν Μονάχου, που καταδικάστηκε με ποινή φυλάκισης 3,5 ετών για φοροδιαφυγή ύψους 18,5 εκατ. ευρώ. Εκεί, η απόφαση έτυχε της επιδοκιμασίας της γερμανικής κοινής γνώμης πλίν ελαχίστων γραφικών, που έξω από τα δικαστήρια φώναζαν «ελευθερία στον Ούλι». Εκεί, όλες οι εφημερίδες τάχθηκαν στο πλευρό της Δικαιοσύνης, διότι εκεί δεν υπάρχουν πρόεδροι με οπαδικούς στρατούς, εμπροσθοφυλακή για τον επηρεασμό της εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας. Εκεί, η ανοχή απέναντι στη φοροδιαφυγή και στα οικονομικά εγκλήματα είναι μηδενική και ισχύει η ρήση του Σενέκα «σκληρός νόμος, αλλά νόμος». Εκεί, την εποχή που εδώ στην Ελλάδα ζούσαμε μέσα στην «τρελή χαρά», πέρασαν μια δεκαετία λιτότητας με μηδενικές αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, επιτελώντας το εθνικό τους καθήκον, δηλαδή την ενσωμάτωση της Ανατολικής Γερμανίας. Τέλος εδώ και γενικότερα στις νότιες χώρες της Ε.Ε., την απάντηση στο ερώτημα «αν αξίζει μια τέτοια χώρα να αποτελεί σημείο αναφοράς;» δίνει η παροιμία «με τον καλύτερο σου κάθισε και νηστικός κοιμήσου».

4.      Η νέα μελέτη του καθηγητή Ροντερικ Μπίτον («Ο πόλεμος του Βύρωνα: Ρομαντική εξέγερση, ελληνική Επανάσταση») ενώνει την Ελλάδα της Επανάστασης με τη σημερινή της κρίσης, που της δίνει την δυνατότητα μιας νέας επ-ανάστασης. Σε συνέντευξη του Ηλία Μαγκλίνη (εφημερίδα καθημερινή της 29/09/13) μεταξύ άλλων αναφέρει: Η επιλογή του Βύρωνα… ύστερα από μήνες διαπραγματεύσεων που γίνονται στην Κεφαλονιά, είναι να υποστηρίξει την «ευρωπαϊκή» πλευρά έναντι των οπλαρχηγών, δηλαδή τον Μαυροκορδάτο, τον διανοούμενο Φαναριώτη. Οξυδερκής πολιτικός, πολύγλωσσος αλλά διόλου «βυρωνικός» ως χαρακτήρας. Είναι παράδοξο διότι ειδικά ο Κολοκοτρώνης, από την άλλη πλευρά, μοιάζει με ενσάρκωση βυρωνικού ήρωα. Όλοι οι οπλαρχηγοί της Επανάστασης ήταν θρυλικοί τύποι και πολύ λογικά εξάπτουν ακόμα την φαντασία των Ελλήνων. Κι όμως ο Βύρωνας  επιλέγει το μοντέλο της ένταξης του νεοσύστατου ελληνικού κράτους στην Ευρώπη. Ονειρεύεται ένα ευρωπαϊκό μέλλον για την Ελλάδα και όχι την αυτάρκεια που θέλουν οι οπλαρχηγοί. Χωρίς την επέμβαση του Βύρωνα θεωρώ ότι η Επανάσταση μπορεί να είχε ακολουθήσει διαφορετικό δρόμο. Θυμίζω ότι όλα αυτά γίνονται πρίν από τη μεγάλη αντεπίθεση του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο. Πάντως, με σημερινούς όρους, και ίσως λαϊκιστικούς, ο Βύρωνας θα λογιζόταν ως… «μνημονιακός». «Δεν είναι ακριβώς λαϊκιστικό», αποκρίνεται ο Ρ. Μπιτόν. «Το ίδιο ερώτημα θέτω και εγώ όσο δουλεύω το βιβλίο, το οποίο ξεκινάω το 2009 και τελείωσα πέρυσι – ενώ «τρέχει» η κρίση στην Ελλάδα. Βρίσκω λοιπόν αυτό το παραδοσιακό χάσμα στους κόλπους της ελληνικής κοινωνίας να έρχεται πάλι στην επιφάνεια, με την κρίση και το δίπολο Μνημόνιο /αντιμνημόνιο. Κάτι ανάλογο ίσχυε και τότε: η αντιπαράθεση ανάμεσα στους Φαναριώτες διανοούμενους και τους οπλαρχηγούς είναι, ας πούμε, η αντιπαράθεση μνημονιακών». Ο Κολοκοτρώνης εντίμως πίστευε σε μια αυτάρκη Ελλάδα. Που σημαίνει ότι κανένας ξένος, δυτικός, φιλέλληνας καλοθελητής ή Οθωμανός, δεν ανακατεύεται στα θέματα της Ελλάδας. Ο Κολοκοτρώνης ήταν επίσης από τους λίγους που αντιδρούσαν στο δάνειο από το εξωτερικό. Το είπε και στους απεσταλμένους του Βύρωνα ότι δεν είναι για το καλό της Ελλάδας, διότι έτσι οι Ευρωπαίοι θα ελέγχουν την Ελλάδα – πράγμα που συνέβη! Τελικώς, επικράτησε η άποψη του Βύρωνα και του Μαυροκορδάτου, να «δεθεί» η Ελλάδα με την Ευρώπη. Σήμερα το έχουμε δεδομένο, μα τότε δεν ήταν. Πάντως η σημερινή ρήξη στην εποχή του Μνημονίου έχει τις καταβολές της σε εκείνη την περίοδο. Είναι ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο.

5.      Απευθυνόμενος σε όλους αυτούς που σήμερα γενικός αυτοχαρακτηρίζονται ως «αντισύστημα», δηλαδή αντιμνημονιακοί, υπερπατριώτες και κατηγορούν τους άλλους από ενδοτικούς έως προδότες, εφόσον τους υπενθυμίζω ότι στην πλειονότητα τους αποτελούν εκείνο το κομμάτι του «συστήματος» που απώλεσε και νοσταλγεί τα προνόμια του, παραθέτω το άρθρο 28, παρ.3 του Ελληνικού Συντάγματος. «Η Ελλάδα προβαίνει ελεύθερα, με νόμο που ψηφίζεται από την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, σε περιορισμούς ως προς την άσκηση της εθνικής κυριαρχίας της, εφόσον αυτό υπαγορεύεται από σπουδαίο εθνικό συμφέρον, δεν θίγει τα δικαιώματα του ανθρώπου και τις βάσεις του δημοκρατικού πολιτεύματος και γίνεται με βάση τις αρχές τις ισότητας και με τον όρο της αμοιβαιότητας».

6.      Ένα από τα βασικά ζητούμενα των ευρωεκλογών είναι να αποτελέσουν την ευκαιρία, ώστε οι πολίτες των κρατών της Ε. Ε. να βάλουν στη σκέψη τους αυτή την ιστορική διάσταση, ώστε η προοπτική ομοσπονδικής ενοποίησης της να αποικιοποιήσει το φαντασιακό τους, απαραίτητη προϋπόθεση πριν κατορθώσουν να αναγνωριστούν σε μια διεθνή ταυτότητα. Το σχετικό ερώτημα είναι γιατί δεν αποφασίζει η Ε. Ε., τα υποψήφια κόμματα της κάθε χώρας, να είναι αντίστοιχα των διεθνικων πολιτικών ομάδων (ευρωκόμματα) που απαρτίζουν το Ευρωκοινοβούλιο, στις οποίες και θα ενταχθούν οι εκλεγόμενοι ευρωβουλευτές της. Αυτό παρουσιάζεται ως ιδιαίτερα χρήσιμο για τους πολίτες των χωρών του Ευρωπαϊκού Νότου και ιδιαίτερα για τους ζαλισμένους από το σοκ της ελεγχόμενης πτώχευσης έλληνες πολίτες, των οποίων το εγχώριο πολιτικό σύστημα, με προεξάρχουσα την αντιπολίτευση τα χρόνια των μνημονίων, χρησιμοποιούσε την Ε. Ε., για να ρίχνει συλλήβδην το βάρος της ευθύνης για κάθε δυσάρεστη αλλαγή. Αυτό επίσης θα έδινε την δυνατότητα στους Έλληνες πολίτες να αντιληφθούν ξεκάθαρα, ότι η Ευρωπαϊκή Αριστερά, που με τον Τσίπρα ως υποψήφιο διεκδικεί την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι η αριστερά της ουτοπίας (Η αριστερά του ρεαλισμού που μεροληπτεί ξεκάθαρα υπέρ των αδυνάμων συμμετέχει στην ομάδα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών). Η Ευρωπαϊκή Αριστερά του 4%, ζητά αναδιανομή χωρίς εχέγγυα αξιοπιστίας, περιφρονεί τις κοινές βάσεις της δημοσιονομικής πειθαρχίας, της ανταγωνιστικότητας, της ενιαίας αγοράς. Η ουτοπική Ευρώπη που επαγγέλλεται θα είχε καταρρεύσει ταχύτατα στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, παρασέρνοντας μαζί και το κοινωνικό μοντέλο. Απόψεις κοινές σε πολλά σημεία, με την ακροδεξιά της Λεπέν, των οπαδών του Ολλανδικού Nexit, με τους θιασώτες του βρετανικού Brexit και του ελληνικού Grexit που επίσης ρίχνουν «νερό στο μύλο» των Ευρωσκεπτικιστών όπως του Θορυβώδους Φάρατζ. Το επιβεβαιώνει άλλωστε και το σύνθημα που εκστομίζει ο Τσίπρας «ΜΕΡΚΕΛ ή ΣΥΡΙΖΑ» , το οποίο ενώ πλασάρετε ως πατριώτικό στην ουσία είναι εθνικιστικό εθνικιστικό διότι εμπεριέχει και προάγει το μίσος.

7.      Τέλος, Απευθυνόμενος σε ένα συμπολίτη – ισα  που σκέφτεσαι την αποχή ως πολιτική θέση ή επίδειξη αδιαφορίας, σου επισημαίνω ότι είναι αδύνατον να ξεκαθαρίσεις στους αποδέκτες αυτής της ενέργειας σου, εάν είσαι το «αει σιχτίρ» ή το «δεν βαριέσαι». Με την αποχή σου πέφτεις στην απόχη αυτών που σε θέλουν άβουλο στα χέρια ενός πολιτικού κομφορμισμού, ο οποίος μετερχόμενος διάφορες μορφές και μεταμφιέσεις αποδυναμώνει τη δημοκρατία καθώς σε ακυρώνει ως πολίτη, δηλαδή άτομο της ελεύθερης γνώμης, του κριτικού πνεύματος, της συνειδητής επιλογής. Αυτές οι επιλογές αποτελούν την ευκαιρία να επαναδιατυπώσουμε και την αξία της ψήφου, αποκαθαρώντας την, από συμφέροντα, υποσχέσεις διορισμών, τη σχέση πελάτη – οφειλέτη και να την αποδώσουμε πάλι στην ελεύθερη βούληση.Οι εκλογές αποτελούν την μόνη δυνητική ευκαιρία στο δημοκρατικό σύστημα, για επαναστατικές αλλαγές χωρίς επανάσταση, με την αίρεση ότι λειτουργούν σε κοινωνίες πολιτών και όχι σε κοινωνίες ιδιωτών και άβουλων κατευθυνόμενων πλασμάτων. Με τις εκλογές, δίνεται επίσης η υπέρτατη ευκαιρία στους πολίτες να υποδηλώσουν ότι η δύναμη που παρείχαν και παρέχουν στα κόμματα δεν είναι ποτέ, χωρίς επιφυλάξεις και όρια.

Σαν επιδόρπιο

9 Μαϊου, Ημέρα της Ευρώπης.

1.      Όταν ακούτε για ευρωσκεπτικιστές, μην σκεφτείτε ότι πρόκειται για σκεπτόμενους ευρωπαίους πολίτες. Καλύτερα σκεφτείτε ότι πρόκειται για ανθρώπους, που πολλές φορές από ιδιοτέλεια, αντιμετωπίζουν με δυσπιστία, απαισιοδοξία, αμφιταλάντευση και γενικώς, με μιζέρια, το εγχείρημα της Ε.Ε.

2.      Όταν ακούτε για την ΕΛΙΑ, μην σκεφτείτε ότι πρόκειται για προσπάθεια ανασύνταξης της κεντροαριστεράς στη χώρα μας. Καλύτερα σκεφτείτε ότι ο πυρήνας της (το κουκούτσι) είναι, η επανασύνδεση «προσωπικοτήτων» του μεγάλου πασοκ (Βενιζέλου – Λοβέρδου).

3.      Όταν ο χθεσινός στυλοβάτης της κυβερνητικής σταθερότητας Ευάγγελος Βενιζέλος, σήμερα ενόψει των ευρωεκλογών, θέτει εκβιαστικά διλλήματα για την πολιτική του επιβίωση, παίζοντας «κορόνα γράμματα» την κυβερνησιμότητα της χώρας, το μόνο που μπορεί να σκεφθείτε είναι ότι πρόκειται για τον πιο αριβίστα πολιτικό της Μεταπολίτευσης. GO HOME  κ. Βενιζέζο

4.      Όταν ακούτε ότι στην Ελλάδα υπάρχουν 1,5 εκατ. άνεργοι και 3 εκατ. που διαβιώνουν κάτω από το όριο της φτώχεια, από τα 27 εκατ. και 120 εκατ. αντιστοίχως, συνολικά στην Ε.Ε., μην σκεφτείτε ότι μπορεί αυτή η κατάσταση να αντιμετωπιστεί περιφερειακα. Καλύτερα σκεφτείτε ότι μπορεί να αντιμετωπιστεί κεντρικά, από την Ε.Ε.

5.      Όταν ο υποψήφιος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (Τσίπρας) προσποιείται ότι δεν καταλαβαίνει «ότι άλλο να νομίζεις ότι εκφράζεις τον κόσμο και άλλο ο κόσμος να νομίζει ότι τον εκφράζεις» σκεφτείτε ότι υπηρετεί τον επικίνδυνο λαϊκισμό διότι επιμελώς υποκρύπτει μεσσιανικές και πατερναλιστικές αντιλήψεις, που υποσκάπτουν την διεύρυνση της Δημοκρατίας. Αυτός είναι και ο λόγος που «λάκισε» από τα δυο ντιμπέϊτ που έγιναν μεταξύ των συνυποψήφιων του για την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

6.      Όταν ακούτε τα γεμάτα έπαρση συνθήματα του Τσίπρα, μην σκεφθείτε ότι πρόκειται για έπαρση της Ευρωπαϊκής Αριστεράς στο Ευρωκοινοβούλιο. Καλύτερα σκεφτείτε ότι εκλέγουμε 21 από τους 751 ευρωβουλευτές και την δύναμη της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, που στο απερχόμενο Ευρωκοινοβούλιο ήταν μόλις 4%. Και βοηθείστε να κοπούν «σύριζα» οι ψευδαισθήσεις των συμπαθούντων και ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ.  GO BACK   κ. Τσίπρα

7.      Όταν ακούτε για τους αγώνες, του δημάρχου Ελληνικού και Αργυρούπολης Χρήστου Γκορτσίδη (ΣΥΡΙΖΑ), να ηγηθεί η τοπική αυτοδιοίκηση της αξιοποίησης του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού, μην σκεφτείτε έναν λαϊκό αγωνιστή. Καλύτερα σκεφτείτε έναν λαϊκιστή εκπρόσωπο, μιας συνήθως ανεπαρκούς και αυθαιρετούσας τοπικής αυτοδιοίκησης, που είχε στήσει «παγίδα θανάτου», επιτρέποντας τη λειτουργία ενός εμφανώς επικίνδυνου «λούνα παρκ» στο Δήμο του, με αποτέλεσμα τον θάνατο ενός 13 χρόνου αγοριού και το βαρύ τραυματισμό της μικρότερης αδερφής του. 

Σημείωση 1: Γενικεύοντας θα αναφερθώ στο άρθρο του Νίκου Μαρατζίδη (εφημερίδα Καθημερινή της 16/02/14) ο οποίος επισημαίνει ότι «Ο τρόπος επιλογής  των υποψηφίων για τις αυτοδιοικητικές εκλογές στις μεγάλες, τουλάχιστον, περιφέρειες και τους δήμους είναι τόσο παλαιοκομματικός, που η απογοήτευση είναι έκδηλη» και συνεχίζει αναφερόμενος στην επιλογή του Γ. Σακελλαρίδη ως υποψήφιο του ΣΥΡΙΖΑ για τον Δήμο της Αθήνας. «Αντιλαμβάνομαι πως είμαστε μπροστά σε μια ακόμη επιλογή του τύπου Τσίπρα: ένα καλοαναθρεμμένο και ευαίσθητο (φυσιογνωμικά τουλάχιστον) αλλά ταυτόχρονα θυμωμένο (γενικώς) και ιδεοληπτικό παιδί της ελληνικής μεσαίας τάξης, που το πιο σημαντικό πράγμα που έχει να παρουσιάσει στα 34 του (ηλικία που πολλοί έχουν να επιδείξουν ήδη ένα πλούσιο επαγγελματικό βιογραφικό) είναι η δουλεία του στο κόμμα και η επιθυμία του να αλλάξει τον κόσμο. Δεν είναι άσχημα όλα αυτά το αντίθετο. Είναι πολύ ενθαρρυντικά τόσο για τον ίδιο, όσο και για τους οικείους του, και σίγουρα μπορεί να πάει μπροστά. Το ζήτημα είναι σε τι ακριβώς χρησιμεύουν για τη θέση του δημάρχου Αθηναίων; Τα πράγματα δεν θα ήταν και τόσο σοβαρά, αν δεν επρόκειτο για την επιλογή του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης (και όχι ενός περιθωριακού κόμματος), που δεν επιτρέπεται, πλέον, να βλέπει τη διαδηκασία αυτή ως «ακαδημία» εκκόλαψης στελεχών. Είχα αρχίσει να πιστεύω πως η εκλογή Καμίνη στην Αθήνα και Μπουτάρη στη Θεσσαλονίκη αποτέλεσε για όλους ένα καλό μάθημα. Το 2010, οι πολίτες επέλεξαν για τη θέση του δημάρχου δυο αντισυμβατικούς, για τα μέτρα της κουλτούρας του κομματικού συστήματος, υποψηφίους. Παρά τις διαφορές τους ως χαρακτήρες (μετρημένος ο Καμίνης, μποέμ και εξωστρεφής ο Μπουτάρης), τις διαφορετικές τους πορείες (καθηγητής πανεπιστημίου και Συνήγορος του Πολίτη ο πρώτος, και επιχειρηματίας ο δεύτερος), τις ιδεολογικές τους διαφορές (ήπιος σοσιαλδημοκράτης ο ένας, φιλελεύθερος ο άλλος) τα κοινά τους σημεία βγάζουν μάτι: πρόκειται για επιτυχημένους επαγγελματικά και έμπειρους ανθρώπους, με δημόσια πολιτική παρουσία, αλλά όχι κομματική εξάρτηση και με πολιτικό λόγο ορθολογικό».

Seedrinker