ΣΟΥΡΕΑΛ...(1)

«Τα τσίπρα σα παίρν νερό, θλώνουν»

Θεσσαλική νέο-παροιμία σε ντοπιολαλιά.

«Ανάγκη στήναι» είπαν οι προγονοί μας, τους οποίους εμείς χρησιμοποιούμε κατά το δοκούν. Δηλαδή είπαν πως πρέπει κάποια στιγμή να στεκόμαστε, για να αξιολογήσουμε αυτά που έχουμε κάνει, και αναλόγως να σκεφτούμε πώς να προχωρήσουμε. Κάτι σαν την «άνω τελεία» στο κείμενο. Δυστυχώς όμως εμείς οι Έλληνες της Μεταπολίτευσης, παρορμητικά λειτουργούντες με επιμονή το αρνούμαστε, και ασταμάτητα συνεχίζουμε, μέχρι σήμερα, να τρέχουμε πίσω από κάθε ευκολία που υπονομεύει αυτό που αναφέρεται ως «αληθινή ζωή».

           Το γεγονός αυτό θα μπορούσαμε να το αντιστοιχήσουμε, με το τι συνέβη στη μελοποίηση της «Άρνησης» του Σεφέρη από τον παρορμητικό ως καλλιτέχνη Μίκη Θεοδωράκη. Ο συνθέτης, δεν σταμάτησε στην άνω τελεία, του ποιήματος αντιστρέφοντας το νόημα του, το οποίο και επιβλήθηκε από τη συνεχή χρήση, ως το σωστό.

Με τι καρδιά, με τι πνοή

τι πόθους και τι πάθος

πήραμε τη ζωή μας· λάθος!

κι αλλάξαμε ζωή.

Πριν έξι χιλιάδες χρόνια περίπου, κατά τη χρονολόγηση της Βίβλου, οι πρωτόπλαστοι στον Παράδεισο διαπράττουν το Προπατορικό Αμάρτημα. Όταν ο θεός τους καλεί αυτοί για πρώτη φορά ανακαλύπτουν ότι είναι γυμνοί, και για πρώτη φορά αισθάνονται ντροπή. Μετά βέβαια ο Αδάμ² κατηγορεί την Εύα  ότι τον παρέσυρε, και αυτή με τη σειρά της κατηγορεί τον Πονηρό Όφη. Ο Θεός τους εκδιώκει από τον Παράδεισο και η ιστορία αρχίζει. Μια ιστορία βίας και πόνου με προάγγελο το επόμενο γεγονός, την αδελφοκτονία του Άβελ από τον Κάιν.

Πριν 3 χρόνια περίπου εμείς οι Έλληνες, οι ασύδοτα πορευόμενοι, κυρίως τα τελευταία 30 χρόνια, υποκριτικά έκπληκτοι ανακαλύπτουμε ότι οδηγούμαστε στη χρεοκοπία. Απολύτως υγιώς, αντί να οδηγηθούμε στην καταστροφική απόγνωση, κάνοντας ένα ποιοτικό άλμα, οδηγηθήκαμε στην αγανάκτηση. Αγανακτήσαμε όμως αποκλειστικά με την πολιτική εξουσία που μας οδήγησε εδώ. Η άρνηση αυτή της πολιτικής εξουσίας, χωρίς θετική πρόταση, μπορεί να φαίνεται απολιτική. Αποτελεί όμως τη βάση της κλασικής αριστερής πολιτικής αντίδρασης, κατά την οποία η άρνηση είναι το πρώτο βήμα της διαλεκτικής σύνθεσης και της υπέρβασης.

Εμείς όμως παραμένουμε, εδώ και τρία χρόνια, στο πρώτο βήμα. Η αγανάκτηση είναι μία ψυχική παρόρμηση που για να γίνει δημιουργική πρέπει να τρέφεται από το αίσθημα της ντροπής. Αλλιώς παρουσιάζεται ως μια ευκολία, για να μπορέσουμε να στοχοποιήσουμε αποκλειστικά κάποιον άλλον, μια κατάσταση που μπορεί να έχει καταστροφικά αποτελέσματα. «Αισθανόμαστε βαθιά ντροπή, και κάνουμε ότι είναι δυνατόν, ώστε αυτό να μην ξανασυμβεί ποτέ στο μέλλον». Αυτά είναι τα μαγικά λόγια, το επόμενο βήμα, για μια διαλεκτική σύνθεση και υπέρβαση της κρίσης, πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής και πολιτισμικής. Το αίσθημα της ντροπής, εξαιτίας αυτής της ικανότητας του να παράγει συμπεριφορά τοποθετήθηκε από τον Τζαπατίστα  Βίκο στις απαρχές της κοινωνίας, επιβεβαιώνοντας την Βιβλική αφήγηση.

Αλλά και ο Μάρξ, που είναι γνωστό ότι ήταν αντίθετος στη χρήση συναισθημάτων, για την εξήγηση κοινωνικών φαινομένων, έγραψε³ «Δεν είναι η ντροπή αυτή που κάνει τις επαναστάσεις». Ωστόσο «η ντροπή είναι ήδη μια επανάσταση κατά κάποιο τρόπο… Αν ένα ολόκληρο έθνος νιώθει αληθινά το αίσθημα της ντροπής είναι σαν ένα λιοντάρι που ετοιμάζεται να χυμήξει.»

Ελλάδα αρχές του 19^ου αιώνα. Ο Ιωάννης Καποδίστριας εκ των κορυφαίων πολιτικών και διπλωματών της Ευρώπης (Α. συνυπουργός των εξωτερικών του Τσάρου της Ρωσίας), όταν εξελέγη κυβερνήτης της Ελλάδος (1828) βρήκε την  χώρα χρεοκοπημένη. Η πτώχευση του 1827 οφείλονταν στην κακοδιαχείριση και την καταλήστευση των δυο δανείων της Ελληνικής Επανάστασης. Εργάσθηκε ακούραστα για την οργάνωση και την διάσωση της Ελλάδος. Δημιούργησε αντιδράσεις τις οποίες υπέθαλψαν η Αγγλία και η Γαλλία. Δολοφονήθηκε στο Ναύπλιο το 1831, απο τον Γεώργιο Μαυρομιχάλη μέλος της Φιλικής Εταιρίας και αγωνιστή της Επανάστασης και τον αδελφό του Κωνσταντίνο, αγωνιστής και αυτός της Επανάστασης, ο οποίος εκτελέστηκε από το πλήθος μετά την δολοφονία του Κυβερνήτη.

Ελλάδα αρχές του 21^ου αιώνα. Ο Γιώργος Παπανδρέου κορυφαίος πολιτικός και διπλωμάτης της Ευρώπης (πρόεδρος της Διεθνούς Σοσιαλιστικής Ένωσης), όταν εξελέγη Πρωθυπουργός (2009) βρήκε την Ελλάδα χρεοκοπημένη. Η πορεία προς την πτώχευση του 2009, είχε ξεκινήσει από το 1981 με την κακοδιαχείριση και καταλήστευση των οικονομικών προγραμμάτων βοήθειας,  της τότε Ε.Ο.Κ., προς την Ελλάδα, από το ΠΑ.ΣΟ.Κ, φορέα της Ελληνικής Αλλαγής. Εργάστηκε ακούραστα για την οργάνωση και την διάσωση της Ελλάδος. Δημιούργησε αντιδράσεις τις οποίες υπέθαλψαν η Γερμανία και η Γαλλία. «Δολοφονήθηκε» πολιτικά στην Αθήνα το 2011 από τη Βάσω Παπανδρέου αγωνίστρια της Ελληνικής Αλλαγής και τον συνάδελφο της Ευάγγελο Βενιζέλο αγωνιστής και αυτός της Ελληνικής Αλλαγής, ο οποίος «εκτελέσθηκε» πολιτικά από το πλήθος, στις εκλογές που ακολούθησαν την πολιτική «δολοφονία» του Πρωθυπουργού.

Η ιστορία επαναλαμβάνεται, επισήμαναν Σοπενχάουερ και Χέγκελ,…

Πάτρα, προεκλογική περίοδος 1981. Ο Ανδρέας Παπανδρέου βροντοφώναζε σε συγκέντρωση οπαδών «Το ΠΑ.ΣΟ.Κ είναι εδώ». Δίπλα του η «φωνή του κόμματος, ο ωραίος Άκης» με τα σμιχτά φρύδια. Ο πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. διέθετε μια ιδιαίτερη σε χροιά φωνή και ενδυματολογική παρουσία, που πολλοί στις συζητήσεις, στα καφενεία, χαρακτήριζαν ως άκρως ερωτικά  και ισχυρίζονταν ότι είχε δημιουργήσει μια ιδιότυπη σχέση με τις νέες γυναίκες ψηφοφόρους.

Πάτρα, προεκλογική περίοδος 2012. Ο Αλέξης Τσίπρας βροντοφώναζε σε συγκέντρωση οπαδών «Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. της καρδιάς σας είναι εδώ». Δίπλα του η «φωνή του κόμματος, ο ωραίος Πάνος» με τα σμιχτά φρύδια. Ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ διαθέτει μια ιδιαίτερη σε χροιά φωνή και ενδυματολογική παρουσία, που πολλοί στα ιντερνετικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χαρακτηρίζουν ως άκρως ερωτικά και ισχυρίζονται ότι έχει δημιουργήσει μια ιδιότυπη σχέση με τις νέες γυναίκες ψηφοφόρους.

…Την μια φορά σαν τραγωδία και την άλλη σα φάρσα, πρόσθεσε ο Μάρξ,...

Εκλογές 1981. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. της Αλλαγής αναδεικνύεται πρώτο κόμμα και σχηματίζει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Για να εκμηδενίσει προεκλογικά τη «δεξιά», αλλά ιδιαίτερα όταν έγινε κυβέρνηση, χρησιμοποίησε μια σκληρή αντιδεξιά γλώσσα, χωρίς αντίκρισμα στους τομείς της ηθικής και της οικονομίας, οι οποίοι έκτοτε συγχωνεύτηκαν. Το σύνθημα δεν υπάρχουν θεσμοί, παρά μόνο ο λαός, κυριάρχησε. Αυτό έδωσε την δυνατότητα, σε επαγγελματίες τρίτης κατηγορίας, μεσαία στελέχη του συνδικαλισμού και ερασιτέχνες οικονομολόγους μαζί με διανοούμενους που δεν διανοήθηκαν  έκτοτε τίποτα, να δώσουν στο μικροαστικό στρώμα, το ελεύθερο να αλωνίζει με τις πιο βάναυσες διαθέσεις, στο τεράστιο χάσμα που άφησε η αποθέσμιση της κοινωνίας. Σχηματικά μπορούμε να αναφέρουμε ότι ενώ οι τραμπούκοι της δεξιάς είχαν ως έδρα τα Αστυνομικά Τμήματα, οι νέο-τραμπούκοι του ΠΑ.ΣΟ.Κ. είχαν αρχικά ως έδρα τα Εργατικά Κέντρα μετά κατέλαβαν τις Προβληματικές Επιχειρήσεις και στην τελευταία φάση τις ΔΕΚΟ. Αυτές τις χρησιμοποίησαν ως κέντρα διαφθοράς και ορμητήρια ενός εσωτερικού ιμπερεαλισμού. Αυτή την αποθέσμιση ο λαοπλάνος Ανδρέας Παπανδρέου την βάφτισε εθνική υπερηφάνεια, το σύνηθες καταφύγιο, έλλειψη καλυτέρου, της μικροαστικής νεύρωσης σε αναζήτηση της ταυτότητας.

Επαναληπτικές εκλογές 2012…;

…κάποιες φορές η κωμική επανάληψη της ιστορίας, μπορεί να είναι πιο τρομερή από την αρχική τραγωδία, το προέκτεινε ο Μαρκούζε.

21 Μαΐου 2012. Η αστρονομία μας ενημέρωσε για την δακτυλιοειδή ολική έκλειψη του Ηλίου, που ήταν ορατή από την Ασία και τις Δυτικές ΗΠΑ. Η πλήρη εξέλιξη του φαινομένου έγινε ορατή από το Τόκιο. Η αστρολογία μας προέβλεψε, ότι το κύριο χαρακτηριστικό αυτής της έκλειψης θα είναι η άρση των ψευδαισθήσεων, και θα επηρεάζει τις εξελίξεις έως τον επόμενο Νοέμβριο, εντονότερα δε κατά τις περιόδους 11-16 Ιουνίου και 7-9  Οκτωβρίου.

Ως εκ τούτου, στους κατοίκους της Ιαπωνίας και ιδιαίτερα στο Τόκιο, έπεσε ο κλήρος, μετά το κλείσιμο των πενήντα τεσσάρων πυρηνικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, να άρουν την ψευδαίσθηση ότι η πυρηνική ενέργεια είναι απαραίτητη για την κάλυψη μιας συνετής ενεργειακής κατανάλωσης, το φετινό καλοκαίρι, εποχή με τις μεγαλύτερες ενεργειακές ανάγκες λόγω ζέστης, Και αυτό όταν 44 χώρες στο κόσμο συμπεριλαμβανομένων και 18 που μέχρι πρότινος δεν είχαν πυρηνικά εργοστάσια, σχεδιάζουν να κατασκευάσουν περισσότερους από 540 νέους αντιδραστήρες.

Σε μας έπεσε ο κλήρος, με την ψήφο μας στις 17 Ιουνίου, στην πιο κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση των τελευταίων ετών, να μην αφήσουμε την χώρα να χρεοκοπήσει ανεξέλεγκτα, αίροντας την ψευδαίσθηση ότι είναι δυνατόν να ξεπεράσουμε την οικονομική και κοινωνική κρίση που μαστίζει τη χώρα μας, χωρίς επώδυνες θυσίες. Έτσι να ξορκίσουμε κάτι που μοιάζει με κατάρα, δηλαδή κάθε μεγάλη κρίση στη χώρα μας να καταλήγει, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, σε κάποιου είδους εμφύλιας σύρραξης4.

Τέλος παρατηρώντας γύρω μου, βλέπω τους περισσότερους άνδρες άνω των 40 ετών με αρχές ή προχωρημένη φαλάκρα. Όταν όμως φέρνω στο μυαλό μου αυτούς που κατείχαν ή κατέχουν υψηλόβαθμη εξουσία, στη χώρα μας και παγκοσμίως, διαπιστώνω ότι η πλειονότητα τους έχει μαλλιά. Λαμβάνοντας δε υπ’ όψιν ότι αυτοί είναι που οδήγησαν τη χώρα μας, αλλά και όλο τον κόσμο, σε αυτή την κατάσταση δεν μου μένει παρά να φωνάξω «δώστε εξουσία στους φαλακρούς».

Σημειώσεις

1 Ως τίτλος εννοεί ότι αυτό το κείμενο προσομοιάζει με σουρεαλιστικό  (υπερρεαλιστικό), σύμφωνα με τον ορισμό ο Α. Μπρετόν στο «Μανιφέστο του Σουρεαλισμού» (1924). Μεταξύ άλλων αναφέρει «Ο σουρεαλισμός βασίζεται στη πίστη σε ορισμένες συσχετίσεις από την πραγματικότητα, την παντοδυναμία του ονείρου, στο άσκοπο παιχνίδι της σκέψης. Αποσκοπεί στο να καταστρέψει οποιουσδήποτε άλλους ψυχικούς μηχανισμούς και να πάρει τη θέση τους, όταν πρόκειται να αντιμετωπισθούν και να λυθούν τα σημαντικά προβλήματα της ζωής».

2 Παρουσιάζεται ενδιαφέρον να αντιστοιχίσουμε τις λέξεις Αδάμ, Εύα, και Πονηρός Όφις με τις λέξεις λαός, εξουσία, και καπιταλισμός καζίνο ή οικονομία της αγοράς. Άλλωστε η εξουσία από τον λαό πηγάζει, όπως η Εύα από τα πλευρά του Αδάμ.

3 Με αφορμή την ανελεύθερη πολιτική της πρωσικής κυβέρνησης, σημειώνοντας ότι, χωρίς να πέσουν σε ένα κενό πατριωτισμό, θα ήταν ευκταίο οι Γερμανοί να ένιωθαν ντροπή.

4 Στην ανάρτηση της 11^ης Μαΐου 2012 με τίτλο «Ο χρησμός» ανέφερα «Η ρήξη θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε νέες εκλογές, οι οποίες θα δυσχεράνουν την διαχείριση της πραγματικότητας. Δίνοντας έτσι χώρο στην δημιουργία πολωτικών σχημάτων, με ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Μια κατάσταση που θα κάνει να αναπολούμε με νοσταλγία, εμείς και οι χώρες της Ευρωζώνης την πρόταση για δημοψήφισμα του Γιώργου Παπανδρέου για την έγκριση της δανειακής συμφωνίας της 26/10/2011.»

Seedrinker

Περι λαϊκισμού

Είναι σαν το ρυάκι.

Αστράφτει, αλλά είναι πολύ ρηχό.

Βολταίρος

   Ο όρος «λαϊκισμός» αρχικά δεν είχε αρνητικό χαρακτήρα. Τα πρώτα λαϊκιστικά κινήματα στη Ρωσία και στις Η.Π.Α στα τέλη του 19ου αιώνα, θεωρούνταν επαναστατικά ή μεταρρυθμιστικά.

   Η μειωτική χρήση του όρου στην Ευρώπη συνδέεται με το γεγονός, ότι ο λαϊκισμός αρχικά αποτέλεσε ιδεολογικό εργαλείο της ακροδεξιάς, η οποία τότε είχε την αποκλειστικότητα να απευθύνεται στις «μεμονωμένες συνειδήσεις», αφήνοντας στην τότε αριστερά το «περίπλοκο συλλογικό συμφέρον», γεγονός που σήμερα δεν είναι πλέον τόσο σαφές. «Ο λαϊκισμός θεμελιώνεται στην υπεράσπιση απλουστευτικά ενός απειλούμενου ατομικού δικαιώματος, εξατομικεύοντας την κοινωνική πραγματικότητα, αμελητέου όμως σε σχέση με τα ζωτικά συμφέροντα της εκάστοτε κοινωνικής δυναμικής» αναφέρει σχετικά ο Ευγένιος Αρανίτσης1.

   Ο λαϊκισμός αποτελεί ιδεολογικό σχήμα, δεν είναι ακριβώς ιδεολογία. Γι’ αυτό το λόγο, είναι δύσκολο να προσδιορίσουμε το ακριβές νόημά του, διότι αλλάζει και προσαρμόζεται ανάλογα με τα περιβάλλοντα και τις καταστάσεις στις οποίες επωάζεται. Ένα πολιτικό φαινόμενο που σήμερα μπορούμε να συναντήσουμε τόσο «στη δεξιά όσο και στην αριστερά» και δεν πρέπει να συγχέεται με την δημαγωγία.

   Παρ’ όλα αυτά, διαθέτει ένα σταθερό κανονιστικό πυρήνα. Στην «πολιτική» του διάσταση, αναδεικνύει τις αδυναμίες της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Αποσιωπά όμως την προϋπόθεση, ότι για να λειτουργήσει ικανοποιητικά αυτή, χρειάζεται πρόσωπα πολιτικά, δηλαδή πολίτες και όχι ατομικότητες που συναποτελούν τον «λαό». Εδώ να θυμηθούμε ότι στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, ζητούμενο ήταν να γίνεις «πολίτης» και σπανίως να συναποτελέσεις «λαό». Στην «πολιτισμική» του διάσταση αναδεικνύει συνήθως έναν ανάδελφο λαό – έθνος2, που αντιπαρατίθεται σε όλους εκείνους που κατά περίπτωση υποδεικνύει ως εχθρούς, εσωτερικούς και εξωτερικούς.

   Μέχρι την δεκαετία του ‘80 ο λαϊκισμός αντιμετωπίζεται ως μια αντιδημοκρατική παθολογία. Ως μια ιδεολογία περί του λαού, απόλυτη και ολική, που απειλούσε να νοθεύσει το δημοκρατικό κοινωνικό οικοδόμημα. Σήμερα έχει κατακτήσει στην πράξη, παρά τους λεκτικούς αφορισμούς του, την πολιτική σκηνή. Κανένα δημοκρατικό πολιτικό σύστημα δεν φαίνεται να είναι προστατευμένο από μια τέτοια παρέκκλιση στην οποία, επαναλαμβάνω, ενδίδουν τόσο η «δεξιά» όσο και η «αριστερά». Είναι επομένως σπάνιο να δούμε έναν πολιτικό σχηματισμό ή ένα πολιτικό ηγέτη, να μην χρησιμοποιεί τον λόγο του λαϊκισμού..

   Η επιμόλυνση του σημερινού δημοκρατικού συστήματος έγινε εφικτή διότι, ο κανονιστικός πυρήνας του λαϊκισμού εμπλουτίστηκε με τρείς συμπληρωματικές προτάσεις, όπως αναφέρει ο Ιβ Σιρέλ. Τρείς προτάσεις τις οποίες χρησιμοποιεί ως φορέα επειδή συγγενεύουν με την δημοκρατική αντίληψη. 1) Ο λαός είναι κυρίαρχος του πολιτικού καθεστώτος και η μοναδική νόμιμη αναφορά, προκειμένου να ερμηνεύσουμε την κοινωνική, οικονομική και πολιτισμική δυναμική. 2) Οι ελίτ που βρίσκονται στην εξουσία και ειδικά οι πολιτικές ελίτ, είναι οι μόνες υπεύθυνες γιατί δεν εκπληρώνονται πλέον οι λειτουργίες για τις οποίες έχουν αναδειχθεί. 3) Πρέπει να αποκατασταθούν άμεσα τα πρωτεία του λαού.

   Η επιμόλυνση αυτή έγινε εφικτή, όταν ο οικονομικός θεσμικός χώρος αποικοιοποίησε τους άλλους θεσμικούς χώρους, πολιτικό, κοινωνικό, πολιτισμικό με αποτέλεσμα την μετά – πολιτική συναίνεση. «Η συγκρουσιακή διάσταση της πολιτικής θεωρείται κάτι που ανήκει στο παρελθόν, και η μόνη δημοκρατία που εμφανίζεται ως επιθυμητή είναι μια δημοκρατία συναινετική και ολικά αποπολιτικοποιημένη» αναφέρει σχετικά η Σαντάλ Μούρ. Έτσι η απουσία μιας ουσιαστικής δημοκρατικής συζήτησης, αντιπαράθεσης, για τις δυνατές εναλλακτικές λύσεις των προβλημάτων σε πολλές χώρες, είναι αυτή η οποία συνέβαλε καθοριστικά στην επιτυχία κομμάτων που παρουσιάζονται ως «η φωνή του λαού», διότι είναι τα μόνα που προσπαθούν να κινητοποιήσουν τα πάθη και να δημιουργήσουν μορφές συλλογικής ταύτισης.

   Η επιμόλυνση αυτή παρουσιάζεται ιδιαίτερα ισχυρή σήμερα στη χώρα μας. Πρώτον διότι ο λαϊκισμός ισχυροποιείται εκεί που η κομματική δομή είναι αδύναμη ή όταν μπαίνει σε κρίση3. Δεύτερο και βασικότερο, αν δεν αποσιωπάται, δεν επισημαίνεται επαρκώς και συνεχώς, ότι ο λαϊκισμός περιθωριοποιεί δύο στοιχεία που είναι πολύ σημαντικά για την δημοκρατία, δηλαδή τον περιορισμό της εξουσίας και την υπεράσπιση του κράτους δικαίου. Γι αυτό και η δημοκρατία είναι θεσμισμένη, δηλαδή υπάρχει ένα σύστημα θεσμών, διαδικασιών και κανόνων που όλοι, επομένως και ο λαός, οφείλουν να σέβονται. Ένα σύστημα διακυβέρνησης που αποδίδει βέβαια ένα πολύ σημαντικό ρόλο στο λαό, αλλά δεν εξαντλείται σε αυτό. Γι’ αυτό και στην πορεία του χρόνου κατόρθωσε να εισάγει ανώτερους κανόνες πολιτισμού. 

   Έτσι σήμερα μπορούμε να καταγγέλλουμε ως αντιδημοκρατική την ενέργεια πολιτειών των Η.Π.Α, οι οποίες με λαϊκές αποφάσεις διατηρούν την θανατική ποινή. Να χαρακτηρίζουμε επίσης αντιδημοκρατική, ως χειραγωγημένη από τις εταιρίες όπλων, την πλειοψηφούσα αντίληψη και πρακτική των αμερικάνων για ελεύθερη οπλοκατοχή. Τελευταία δε να ισχυριζόμαστε, σε αντίθεση με το «λαϊκό αίσθημα», ότι αντιδημοκρατικά δεν προστατεύθηκαν ικανοποιητικά, τα δικαιώματα του κατηγορούμενου Στρός Κάν στην «υπόθεση με την καμαριέρα». Παρόλα αυτά, τα λαϊκιστικά κινήματα δεν παρουσιάζονται σχεδόν ποτέ ως αντιδημοκρατικά. Αντιθέτως μάλιστα ισχυρίζονται, και αυτοί οι ισχυρισμοί τους, προβάλλονται άνευ αντιλόγου από τα προβληματικά μέσα Μ.Μ.Ε4 της χώρας μας, ως τα μόνα που κατέχουν την αληθινή δημοκρατική νομιμότητα.

   Σήμερα, στις μέρες της οικονομικής κρίσης, ανθεί ο λεγόμενος «οικονομικός λαϊκισμός». Στη χώρα μας, για την προσέλκυση των πάρα πολλών πληγέντων από την κρίση, παρουσιάζεται με μια στείρα αντιμνηνονιακή ρητορική, δηλώνοντας παράλληλα ότι διαθέτει την αποκλειστικότητα στο «κλειδί» για την επίλυση του οικονομικού προβλήματος. Άλλα χαρακτηριστικά είναι ότι δανείζεται το στιλ της αρνητικής διαφήμισης, επιδιώκοντας σε κάθε συζήτηση, εκδήλωση κτλ να επισημαίνει τα ελαττώματα του ανταγωνιστικού πολιτικού προϊόντος παρά τις αρετές του δικού του. Στις δηλώσεις του δε, ένα μεγάλο μέρος των επιχειρημάτων του υποκαθίσταται από ευφυολογήματα. Επιδίωξη ο λαϊκιστής ηγέτης ή πολιτικός χώρος που τον χρησιμοποίει να γίνει δημοφιλής, δίνοντας του την δυνατότητα να ενσαρκώσει ή να ενσωματώσει τις προσδοκίες και τις απογοητεύσεις του λαού.

   Όσο ο πολιτικός θεσμικός χώρος επικυριαρχείται από τον οικονομικό, η δημοκρατική πολιτική δεν θα κατορθώσει να οργανώσει τη συζήτηση για τον τρόπο οργάνωσης της κοινής μας ζωής. Έτσι θα περιορίζεται να υπηρετεί, στην καλύτερη περίπτωση, την καλή λειτουργία της αγοράς, αποδεχόμενη μια κοινωνία της αγοράς, μέσα στην οποία ο λαϊκισμός θα είναι αυτός που θα εκφράζει τις εκάστοτε λαϊκές απογοητεύσεις του θυμικού και της «τσέπης».

Σημειώσεις

1 Εδώ ας θυμηθούμε τις πρόσφατες αντιδράσεις στις δηλώσεις της κα. Λαγκάρντ, προέδρου του Δ.Ν.Τ, η οποία στην ουσία επισήμανε μια αυτονόητη αλήθεια. Δηλαδή ότι άλλης τάξεως και μεγέθους είναι τα προβλήματα που βιώνει λόγω της κρίσης ο ελληνικός λαός και άλλα αυτά που βιώνουν οι πεινασμένοι της Αφρικής, τα οποία πρέπει να καθορίζουν τις προτεραιότητες για βοήθεια. Εκτός αν παραδεχτούμε, φανερά πλέον, αυτό που μέσα μας υποβόσκει, ότι ένας Ευρωπαίος αξίζει όσο εκατό Αφρικανοί. Ο εγχώριος αντίλογος, πολιτικός και Μ.Μ.Ε, επικεντρώθηκε στο μισθό της προέδρου, περίπου 380000€ ετησίως και στο ότι κακώς νόμιμα δεν φορολογείται. Αποδεχόμασταν όμως με μεγάλη ευκολία, την εποχή της ασυδοσίας, ως δικαιολογημένα τα εξαψήφια νούμερα των ετήσιων αμοιβών των τηλεπαρουσιαστών-στριών κάθε είδους, γνωρίζοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος τους ήταν «κατάμαυρο» Για να το κάνουμε λιανά, ο λαϊκισμός ισοδυναμεί με μια συναισθηματική απομόνωση του ειδικού, ώστε το ειδικό να αντιπαρατεθεί απατηλά στο γενικό.

2 Εδώ πρέπει να επισημάνουμε, ότι εν όψει των επαναληπτικών εκλογών της 17/6/2012, στη χώρα μας τείνουν να επιβληθούν δυο λαϊκιστικά μέτωπα, του «εθνικού» της «δεξιάς» και του «λαϊκού» ενός ακροδεξιού και αριστερίστικου λόγου.

3 Μπορεί να φανεί παράξενο, αλλά ο λαϊκισμός είναι σχεδόν μια σταθερά στις Η.Π.Α όπου τα κόμματα είναι καθαρά εκλογικές μηχανές για την εκλογή του προέδρου και δεν έχουν καμιά άλλη σημαντική λειτουργία.

4 Εξάρσεις λαϊκισμού εύκολα αναγνωρίσιμες, αναπτύσσονται κυρίως στις πρωινές ενημερωτικές εκπομπές των καναλιών. Αρκετές φορές από την ανεξέλικτη επαγγελματική επάρκεια των παρουσιαστών τους, θύματα και οι ίδιοι ενός αυθύπαρκτου στιλ παρουσίασης, μέσω του οποίου καθιερώθηκαν ή προσπαθούν να καθιερωθούν. Και για να λέμε τα πράγματα με το όνομα τους, αίτημα της νέας εποχής του τέλους των «-ισμός», οχημάτων συγκάλυψης της προσωπικής ευθύνης, που είτε το θέλουμε είτε όχι ανατέλλει. Αναφέρομαι στον «τιμωρό Οικονομέα» του MEGA, τον «φωνακλά Παπαδάκη» του ANT1, τον «θεατράλε Αρβανίτη» της ΝΕΤ και τον «ανείπωτο Αυτιά» του SKAI. Το βραβείο του «συνεπούς λαϊκιστή» πρέπει να δωθεί στον «κανόνων-θραύστη Ευαγγελάτο» που επαιρόμενος ανοήτως, φωνασκεί ότι οι «κανόνες είναι για να σπάνε» και όχι ότι ορισμένοι δύνανται να τροποποιούνται ή να αλλάζουν. Ένας πιο επικίνδυνος λαϊκισμός είναι αυτός που ενδημεί στα σχόλια και τις αναλύσεις, ιδίως των κεντρικών δελτίων ειδήσεων των ιδιωτικών καναλιών, με προεξάρχοντα αυτά του MEGA και του ANT1. Εδώ πρέπει να επισημάνουμε και έναν ιδιότυπο λαϊκισμό που προάγουν τα «νεανικά» δελτία ειδήσεων του STAR, πιστή εφαρμογή της λαϊκής παροιμίας « εδώ ο κόσμο καίγεται, το συνευρισκόμενο μου, χτενίζεται»

Seedrinker