Το πέρασμα
.
«Το Πάσχα λέει ότι μπορείς να θάψεις την αλήθεια, εκείνη όμως δεν θα μείνει θαμμένη» Κλάρενς Χόλ, αμερικάνος θεολόγος
Η ελληνική λέξη «Πάσχα»(1) και το λατινικό «Pasqua» προέρχεται από την εβραϊκή λέξη «Πεσάχ», που σημαίνει διάβαση-πέρασμα, και αναφέρεται στη μεγάλη γιορτή των εβραίων, σε ανάμνηση των περιπετειών που έζησαν κατά το πέρασμα τους από την Αίγυπτο στη Γή Χαναάν. Το «Πεσάχ» αντίστοιχα επιστρέφει ετυμολογικά στην ελληνική γλώσσα, αφού προέρχεται από το «πάσχω», υποδηλώνοντας ότι στην κάθε διάβαση-πέρασμα-αλλαγή ενυπάρχει κάποιου είδους οδύνη. Να επισημάνω ότι το Πάσχα αποτελεί μια συνεχή υπενθύμιση ότι της Αναστάσεως προηγείται πάντα η Θυσία. Και παρότι σε μας τους Έλληνες, οι θρησκεύτηκες ψυχικές εγγραφές αποτελούν ανεξίτηλα εσωτερικά τατουάζ, που δεν έχουν στιγματίσει μόνο πιστούς και θρησκόληπτους, δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε το βαθύτερο νόημα αυτής της εορτής.
Το Πάσχα του έτους 2000, στο περιοδικό «Μακρινίτσα» (τεύχος 22), της τότε κοινότητας Μακρινίτσας, δημοσίευσα «ΤΟ ΑΝΤΙ», ένα επίτομο λεξικό σαράντα λέξεων και κυρίως ονομάτων. Με εκείνη τη δημοσίευση εμμέσως πλην σαφώς, επεσήμανα τον διαφαινόμενο κίνδυνο να περάσουμε σε μια περίοδο έκρυθμης ανάπτυξης και καθολικής απορρύθμισης της κοινωνίας μας. Μια περίοδο όπου θα κυριαρχούσε η κάθε ανθρώπινη υπερβασία (Ύβρις) και την οποία «μοιραία» θα ακολουθούσε μια περίοδος αγανακτισμένης αποδοκιμασίας της, με οδυνηρά επακόλουθα (Νέμεσις). Σήμερα θεωρώ ότι διανύουμε το τελευταίο έτος μιας επταετούς τιμωριτικής περιόδου (2008-2014), επακόλουθο μιας επταετούς ασύδοτης περιόδου (2001-2007).
Με αυτή την ανάρτηση, δύο επταετίες μετά και πάλι παραμονές Πάσχα, θεωρώ απαραίτητο να επαναφέρω «ΤΟ ΑΝΤΙ», παραθέτοντας το αυτούσιο στη συνέχεια. Αυτή η αναδημοσίευση, εκτός του ότι δύναται να αποτελέσει αφορμή και νέων προβληματισμών, ενθυμούμενοι οι παλαιότεροι και γνωρίζοντας οι νεότεροι, ενισχύει παράλληλα και την ελπιδοφόρα θεώρηση μου, ότι σήμερα πλέον βρισκόμαστε μπροστά στο πέρασμα για μια περίοδο επ-αναστάσεως μας, ως πρόσωπα, ως κοινωνία, ως χώρα, ως Ευρωπαϊκή Ένωση…
« ΤΟ ΑΝΤΙ »
ΕΝΑ ΕΠΙΤΟΜΟ ΛΕΞΙΚΟ
40 ΛΕΞΕΩΝ ΚΑΙ ΚΥΡΙΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ
Πώς να ονομάσεις άραγε τη στιγμή που μέσα σου πιστέψεις πως για να αλλάξει ο κόσμος πρέπει πρώτα να αλλάξεις εσύ; Το όνομά της πρέπει να είναι πολύ όμορφο.
Να τη λέμε Αυγή.
Α. Α. Α. , αλληλέγγυα αειφόρα ανάπτυξη. Η ανάπτυξη που θέτει τον άνθρωπο στο κέντρο της φροντίδας της, με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος. Το πανανθρώπινο αίτημα.
ακτινοβολίες (οι), UVA και UVB οι ευρύτατα γνωστές από τα δελτία ηλιοθεραπείας και τα αντηλιακά προϊόντα, ακτινοβολίες του Ηλίου. Έτσι τιμωρεί (καρκίνος του δέρματος, απειλή για τον γενετικό κώδικα) ο πατέρας (Ήλιος) αυτούς που κακοποιούν το ομορφότερο από τα παιδιά του. (Γη).
Αλβανός (ο), συνάδελφος, ο συμπολίτης που θα μας βάλει στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Χωρίς αυτόν δεν θα πιάναμε το κριτήριο του πληθωρισμού ‘ούτε με σφαίρες’. Και αυτό γιατί η έλευσή του, η οποία έγινε με δική μας παρότρυνση, συνετέλεσε στο να συγκρατηθεί η άνοδος μισθών και τιμών εμμέσως. Διότι μικροπολιτικοί λόγοι, επέβαλαν την αναβολή της εφαρμογής, της προς την Ευρωπαϊκή Κοινότητα υποχρέωσής μας, για αλλαγές στην αγορά εργασίας.
αλήθεια (η), «η αλήθεια γίνεται αληθινή μόνον την κατάλληλη χρονική στιγμή», Καρλ Μαρξ « Η μυστική διπλωματική ιστορία του 18ου αιώνα ».
ανθρωπική αρχή (η), η πρόταση κατά την οποία από όλα τα δυνατά Σύμπαντα και συμβάντα μπορούμε να αντιληφθούμε μόνο εκείνο το περιορισμένο πεδίο που επιτρέπει την εμφάνιση παρατηρητών. (Αρχικά διατυπώθηκε από τον Β. Κάρτερ το 1974).
αντί (το), εξάρτημα του αργαλειού. Ως τίτλος αυτού του λεξικού υπονοεί ότι φιλοδοξεί να συμβάλει στην ύφανση μιας πραγματικότητας απομυθοποιημένης και δυσοίωνης.
Αντιγόνη (η), τραγωδία του Σοφοκλή, έργο της κλασικής εποχής, μιας εποχής υψηλών αξιών που γράφτηκαν τα σημαντικότερα έργα. Το νόημα της διττό :
το ηθικό βάρος του δικαίου του φυσικού νόμου υπερτερεί των ‘χάρτινων’ ανθρωπίνων νομοθετημάτων και ότι ο έρωτας αποτελεί βασική πηγή δύναμης και ελπίδας του ανθρώπου. «Έρως ανίκατε μάχαν», το κορυφαίο χορικό του έργου.
αντι-διαφήμιση (η). Το λήμμα αυτό, στην πρώτη δημοσίευση, περιελάμβανε τις φωτογραφίες τριών αφισών, από τις τριακόσιες συμμέτοχες στο διαγωνισμό «Δημιουργική Αντίσταση» που απεικόνιζαν.
1. ‘Εκκαθαριστής σημάτων’ (για να ξεφορτώνεσαι τις ‘μάρκες’)
2. ‘Περιβάλλον ή Ανάπτυξη’ (μια ρουλέτα με μπίλια τη Γη)
3. ‘Εταιρική Αμερικανική Σημαία’ (τα αστέρια έχουν αντικατασταθεί από εμπορικά σήματα)
αξιοποίηση (η), έτσι μετονομάζεται συνήθως η καταστροφή της φυσικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Επίσης, ένας ταχύτατα αναπτυσσόμενος κλάδος της χρηματιστηριακής αγοράς που ασχολείται με την αξιοποίηση ακινήτων (real estate). Το κοινωνικοποιημένο αποτέλεσμα της ανάπτυξης αυτού του κλάδου, από την παγκόσμια εμπειρία, είναι η ραγδαία αύξηση της τιμής πωλήσεως των ακινήτων. …και στα δικά μας ! …
αποδοτικότητα (η), η λέξη κλειδί της παγκοσμιοποιημένης λογικής του ύστερου καπιταλισμού. Σύμφωνα μ’ αυτή, έννοιες όπως: πατρίδα, έθνος, παράδοση και ιδιαίτερα ελευθερία και ανεξαρτησία, με όρους μικρο-οικονομικού οφέλους και κόστους αποδεικνύονται ιδιαίτερα παθητικές και ασύμφορες. Παρουσιάζονται μάλιστα ως ‘έμμονες ιδέες’ παράλογες και καταστροφικές. Αλλά και γενικότερα, σύμφωνα με το ‘βαθυστόχαστο’ ρεύμα του σημερινού συρμού, κάθε μη οικονομικός δεσμός στον οποίο το άτομο ανιδιοτελώς προσδένεται για λόγους ιδεολογικούς, φιλικούς και οικογενειακούς, συνεπάγεται μείωση της οικονομικής αποδοτικότητας του.
δημοκρατία (η), δεν είναι απλό δικαίωμα των πολιτών , αλλά υποχρέωσή τους. Δεν είναι αυθόρμητη φυσική κατάσταση, αλλά οδυνηρή και περίπλοκη άσκηση πολιτών. Παγκοσμίως όμως, το δημοκρατικό σύστημα έχει αποστεωθεί από το δημοκρατικό ήθος με αποτέλεσμα να μην αποτελεί πλέον ένα ‘ιδεώδες’ ή μια αυτοτελή αξία. Ως εκ τούτου, το δημοκρατικό σύστημα και οι επακόλουθες διαδικασίες να λειτουργούν πλέον ως μια απλή μέθοδος, ως ένας μηχανισμός επιλογής ανθρώπων για διάφορες θέσεις πολιτικές και μη. Μια διαδικασία την οποία νέμεται στους διάφορους θεσμικούς φορείς μια ολιγαρχία προσώπων , οι λεγόμενες κλίκες, κομματικές ή διαπλεκομένων. Κάθε κατάσταση με δυσάρεστα επακόλουθα για αυτές τις κλίκες , καθίσταται συνήθως ανενεργώς μέσο πάλι ‘δημοκρατικών διαδικασιών’.
διαίρεση (η), μια ξεχασμένη αριθμητική πράξη διότι στην εποχή μας τίποτε δεν μοιράζεται σε ίσα μέρη. Την έφερε στην επικαιρότητα το χρηματιστήριο ως split. Μέσο του split, οι εισηγμένες στο χρηματιστήριο επιχειρήσεις προχωρούν σε διαίρεση του αριθμού των μετοχών τους με ταυτόχρονη μείωση της ονομαστικής τους τιμής. Με την κίνηση αυτή αφενός δίνεται η εντύπωση στο μικρο-επενδυτικό κοινό ότι φθηναίνει η μετοχή. Αφετέρου ενσωματώνουν ευκολότερα προσδοκίες και προεξοφλούν μελλοντικές επιχειρηματικές κινήσεις με ορίζοντα μερικές φορές έως και το 3.000 μ.Χ. ! Αποτέλεσμα η αδικαιολόγητη αύξηση της χρηματιστηριακής τιμής των μετοχών τους. Οι πέντε στις έξι εισηγμένες στο ελληνικό χρηματιστήριο έχουν κάνει split. Εδώ είναι που το «διαίρει και βασίλευε» βρίσκει την σύγχρονη δικαίωσή του.
δράση (η), στις μέρες μας η αποχή είναι πλέον η δράση.
θάνατος (ο), «ο θάνατος είναι το καλύτερα μοιρασμένο πράμα στον κόσμο», Μπλεζ Πασκάλ.
θρησκεία (η), για τους Έλληνες η ανατέλλουσα θρησκεία είναι το χρηματιστήριο. Ομολογία πίστεως οι χρηματιστηριακοί κωδικοί. Ένα εκατομμύριο νέοι πιστοί
(κωδικοί) και οι οικογένειες τους , τον τελευταίο χρόνο, το αποδεικνύουν. Μια θρησκεία ανατρεπτική των πάντων, που έχει σαρώσει όλες τις λεγόμενες παραδοσιακές αξίες και ανέδειξε ως μόνη άξια λόγου την χρηματιστηριακή αξία. Η αποκάλυψή της : το απτό γεγονός του άμεσου, γρήγορου και άκοπου κέρδους. Πνευματικότητά της : η πληροφορία και η φαντασίωση της στιγμής. Η ένταση της πίστης (ομαδική ψύχωση) οδηγεί σε θαύματα (χρηματιστηριακές φούσκες).
Ιντερνετ (το) [Internet], το ερώτημα είναι πως σ’ ένα κόσμο όπου τα πάντα ιδιωτικοποιούνται (πατέντα ακόμη και τα γονίδια του DNA μας) το Ίντερνετ παραχωρήθηκε στη δημόσια ιδιοκτησία. Η απάντηση είναι ότι αποτελεί το μέσον με το οποίο επιχειρείται η αποϋλοποίηση του Φυσικού ανθρώπου –εκμεταλλευόμενο το γεγονός ότι ο άνθρωπος εύκολα χειραγωγείται, ώστε να κάνει κατάχρηση της τεχνολογίας- για να του προσδώσει το Σύστημα την υλικότητα που επιθυμεί. Δηλαδή μια υλικότητα που θα τον κάνει συμβατό με την τεχνολογική εξέλιξη και όχι το αντίθετο. Τρανό παράδειγμα είναι ότι προωθεί την εκ του μακρόθεν επικοινωνία εις βάρος της διαπροσωπικής. Μια επικοινωνία η οποία είναι ‘λίγη’ σε σύγκριση με την κατά πρόσωπο επαφή. Τουλάχιστον οι παλαιού τύπου τοπικές δικτατορίες είχαν το θάρρος να απαγορεύουν άμεσα τις συγκεντρώσεις προσώπων. Μια διαφορετική ανάγνωση των στατιστικών στοιχείων που αναφέρονται σε ποσοστά επί του πληθυσμού, που έχει πρόσβαση στο Ίντερνετ, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο Ήλιος (ηλιοφάνεια) αποτελεί ένα φυσικό αντίδοτο στη διείσδυση του (Ελλάδα 6%, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία 13-15%, Δανία 35%, Σουηδία 48%, Φιλανδία 49% κοινοτικός μέσος όρος 23%). Ως πότε όμως;
κέρδος (το), το κέρδος ποτέ δεν υπολογίζει το συμφέρον της οικονομίας και του κοινωνικού συνόλου. Αυτά είναι αγαθά που πρέπει να προστατεύει το κράτος. Αλλά ποιος να λάβει μέτρα όταν ακόμη και οι κυβερνήσεις έχουν εκχωρήσει το μεγαλύτερο μέρος της εξουσίας τους στις ‘αγορές’ ;
Ένα γλυκό παράδειγμα: οι ευρωβουλευτάδες ψήφισαν στις 15/3/2000 να μην γράφεται σε εμφανές σημείο αν μια σοκολάτα είναι καθαρή ή όχι. Γιατί οι βιομηχανίες των χωρών που παράγουν σοκολάτες με προσμίξεις φυτικών λαδιών είναι ισχυρότερες από τις βιομηχανίες που παράγουν καθαρές σοκολάτες.
κερδοσκοπία (η), ο ετήσιος παγκόσμιος όγκος των ανταλλαγών αγαθών και υπηρεσιών ανέρχεται στο ποσό των 6 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, δηλαδή σε ποσόν που αντιστοιχεί σε λιγότερο από 4 ημέρες νομισματικών συναλλαγών. Δηλαδή, των πράξεων στις αγορές συναλλάγματος από ένα νόμισμα σε ένα άλλο. Εάν σ’ αυτές τις 4 ημέρες προστεθεί το ισοδύναμο άλλων 15 ημερών νομισματικών συναλλαγών για τις άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό και για την κάλυψη από συναλλαγματικούς κινδύνους μένουν άλλες 220-240 εργάσιμες ημέρες ετησίως. Το ισοδύναμο λοιπόν των 220-240 ημερών νομισματικών συναλλαγών είναι αφιερωμένες στην καθαρή κερδοσκοπία. Τα κερδοσκοπικά κεφάλαια με σύμμαχο τη συνεχή απελευθέρωση των εγχωρίων αγορών από προστατευτικούς φραγμούς που επιβάλει η παγκοσμιοποίηση, εισέρχονται ελεύθερα στις αναδυόμενες αγορές. Φουσκώνουν τις αξίες (και των νομισμάτων) των εγχωρίων αγορών εκτοξεύοντας τις τιμές στα ύψη. Και εντελώς ξαφνικά μια μέρα τις ξεφουσκώνουν, αποσύροντας κεφάλαια και κέρδη κατακλέβοντας και την υπεραξία που έχουν δημιουργήσει τα κράτη με κόπους και θυσίες των πολιτών τους. Στις μέρες μας έγινε πραγματικότητα η πεμπτουσία της αναζήτησης του κεφαλαίου. Να αναπαράγεται χωρίς την εργασία.
μετωνυμία (η), το σύγχρονο αναισθητικό. Αλλάζουμε τα ονόματα ακριβώς για να μην αγγιχτεί η αλήθεια. Π. χ. η φτώχεια μετονομάζεται σε λιτότητα, η υποτίμηση του νομίσματος σε προσαρμογή, οι άμαχοι νεκροί ενός πολέμου σε παράπλευρα θύματα, η έκτρωση σε διακοπή κύησης, κοκ.
Μονσάντο (η) [Monsanto], η ιέρεια της μετάλλαξης στην γεωργία. Αμερικάνικη χημική βιομηχανία παραγωγής και εμπορίας γενετικά τροποποιημένων οργανισμών. Η οποία εύστοχα χαρακτηρίσθηκε ως η Microsoft της βιοτεχνολογίας. Επιβεβαιωμένα πειράματα επιστημόνων από διάφορα ευρωπαϊκά ιδρύματα έβγαλαν τρομακτικά συμπεράσματα. Διαπιστώθηκε ότι τα τρωκτικά που τρέφονταν για 10 ημέρες με γενετικά τροποποιημένες πατάτες είχαν υποστεί ανεπανόρθωτες βλάβες στα ζωτικά τους όργανα και είχε πληγεί το ανοσοποιητικό τους σύστημα. Όπως απεκάλυψε η βρετανική εφημερίδα «Γκάρντιαν» σε σχετικό πρωτοσέλιδο άρθρο της, το μέγεθος του εγκεφάλου τους είχε μειωθεί. …Έτσι εξηγούνται όλα … στην συμπεριφορά των Αμερικανών !!!
μπλε (το), το χρώμα του ουρανού, της θάλασσας. Ηρεμία, σιωπή , η αλήθεια που μπορεί να αποκαλυφθεί. Το χρώμα της Σοφίας. Μπλε και στο χρηματιστήριο. (blue chips). Κύριοι, επιστρέψτε τα χρώματα που κλέψατε στη φύση. (‘Να επιστραφούν τα χρώματα στη φύση’, ποίημα του Ουίλιαμ Μπαρόουζ).
μύθος (ο), (μαζί με τα αρχέγονα σύμβολα) η ηχώ του Λόγου του Πρώτου. Στο πέρασμα του χρόνου ιδιοτελείς επεμβάσεις στο κύτταρο των μύθων έχουν τροποποιήσει τον κανονιστικό τους χαρακτήρα. Έτσι ώστε σήμερα να μας παρουσιάζεται ως λογικό, το πώς ένας μύθος είναι συναρπαστικός επειδή απέχει πολύ από την αλήθεια. Φροντίσαμε βέβαια την αρχέγονη ψυχολογική μας απαίτηση για μύθους να αναπληρώσουμε, είτε συνειδητά είτε ασύνειδα με τους νέους μύθους που μας παρουσίασαν και οι οποίοι εξυπηρέτησαν και εξυπηρετούν την εδραίωση διαφόρων συστημάτων εξουσίας. Για δε τις ελεύθερες ώρες μας προτιμήσαμε τα τηλέ- παραμύθια.
νεοβάρβαρος (ο), > νεοβαρβαρισμοί (οι), ως νεοβαρβαρισμοί χαρακτηρίζονται μια σειρά ‘απολίτιστων πράξεων’ που είναι δύσκολο να προσδιορίσει και να απαριθμήσει κανείς.Δεν είναι οι σοβαροί κίνδυνοι που προκαλούν το γενικό αίσθημα ανασφάλειας. Είναι οι μικρές εκείνες παραβάσεις του ‘κοινωνικού συμβολαίου’ που οδηγούν στο να νιώθει κανείς ότι ζει σ’ ένα χώρο που επιτρέπονται τα πάντα, σ’ ένα χώρο όπου δεν υπάρχει ευθύνη και υποχρεώσεις ούτε καν για το αυτονόητο. Δείχνουν όμως ότι κάτι δεν πάει καλά με τη διαδικασία της κοινωνικοποίησης δηλαδή, των ‘κοινωνικών μηχανισμών μάθησης, αυτοελέγχου και αμοιβαίου σεβασμού’, αρχής γενομένης από την όλο και μεγαλύτερη ανεκτικότητα των μεγάλων –εδώ πρωτοστατούν οι γονείς απέναντι στα παραπτώματα των παιδιών- για να καταλήξουμε στο ότι γινόμαστε όλο και πιο ατομιστές. Ο νεοβάρβαρος δεν βρίσκεται ‘προ των πυλών’, αλλά ‘εντός’ , με διττή σημασία. Εντός της πόλης, μέσα μας.
ξένος (ο), αυτός που μισούμε γιατί δεν τον γνωρίζουμε και δεν τον γνωρίζουμε γιατί τον μισούμε.
παγκοσμιοποίηση (η), είναι ένα γεγονός του οικονομικού χώρου , η λογική του οποίου σήμερα κυριαρχεί και αν όχι καταργεί , περιορίζει την ιδιαίτερη λογική και αυτονομία των υπόλοιπων θεσμικών χώρων. (πολιτικού, κοινωνικού, πολιτιστικού). Τα ‘περισσεύματα’ κεφαλαίων έπρεπε να βρουν κερδοφόρα διέξοδο. Έτσι γεννήθηκε η παγκοσμιοποίηση η οποία δεν αποτελεί τίποτα παραπάνω από μια προστατευτική ομπρέλα για την διεθνή κερδοσκοπία. Επειδή κατά κύριο λόγο ‘τα περισσεύματα’ είναι αμερικανικής προέλευσης (ιδιαίτερα, από την ανάπτυξη εταιρειών της ‘νέας οικονομίας’), η προώθηση της παγκοσμιοποίησης είναι μονοσήμαντη με άξονα το αμερικανικό οικονομικό και εθνικό συμφέρον. Γεγονός που καθυστερεί τις διαδικασίες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και της σχετικά αυτόνομης οικοδόμησης οικονομιών αγοράς σε Ρωσία και Κίνα. Κυρίως όμως δεν λαμβάνει υπόψη της την τοπική κοινωνική αποδόμηση και τις νέες ενδοκοινωνικές έριδες που η διεθνής οικονομική ολοκλήρωση πυροδοτεί. Προσπαθεί να οικειοποιηθεί την αφθονία παραγομένων αγαθών, που δεν είναι τίποτε άλλο κατά κύριο λόγο παρά το αποτέλεσμα της ανάπτυξης της τεχνολογίας και της πληροφορικής. Αυτά που πραγματικά παρήγαγε είναι η μεγαλύτερη παγκοσμίως ανισοκατανομή του εισοδήματος και του πλούτου, η θεαματική αύξηση της φτώχιας, των φυλετικών διακρίσεων, της εγκληματικότητας, μια κουλτούρα ισοπεδωτική των πάντων και την ταχύτερη καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος.
πληθωρισμός (ο),
Χρειάζονται όλο και περισσότερα
για να αγοράσεις όλο και λιγότερα.
Χρειάζεσαι όλο και χρόνο πιο πολύ
για να κάνεις τελικά
λίγα πράγματα ουσιαστικά.
Χρειάζονται νόμοι περισσοί
για ευταξία λιγοστή.
Χρειάζεσαι πληροφορίες σορούς, βουνά
για να μην ξέρεις τι σου γίνεται τελικά.
Χρειάζονται λέξεις με την οκά
για να εκφραστούν νοήματα λιγοστά.
Χρειάζεσαι μεγάλη δόση τεχνολογίας
για να έχεις ψευδαίσθηση της ευτυχίας
Χρειάζονται όλο και συνουσίες περισσότερες
για να γίνουν μητέρες όλο και λιγότερες.
Χρειάζεσαι όλο και περισσότερες ανάγκες εσύ
για να τα κονομήσουν μερικοί.
Τελικά χρειάζεσαι διαφήμιση συνεχή
για να συνεχίζεις μια ζωή σαν κι αυτή.
πολιτι-κ-ισμός (ο), ο πολιτισμός που εξυπηρετεί την πολιτισμική λογική κάθε καθεστηκυίας κατάστασης, δηλαδή σήμερα την λογική του ύστερου καπιταλισμού. Τον πολιτικισμό ως εκ τούτου προάγει κάθε Υπουργείο Πολιτισμού με μέσον αυτό που ονομάζουμε ‘χρηματοδοτούμενη λογική’, συνεπικουρούμενο μετ’ ευλαβείας από το σύνολο σχεδόν αυτών που κινούνται στο χώρο του αμειβόμενου ενδιαφέροντος για τον πολιτισμό. Αυτοί συνήθως αντιμετωπίζουν με μεγάλη εχθρότητα κάθε αξιόλογη (ανεξάρτητη) πολιτιστική κίνηση μη ελεγχόμενη από τους ίδιους. Διότι εκτός του ότι τους αφαιρεί το προνόμιο να ασχολούνται αποκλειστικά μ’ αυτό το ζήτημα, αποδεικνύει τις περισσότερες φορές και την ουσιαστική τους ανεπάρκεια. Η αμφισβήτηση αυτής της κατάστασης πρέπει κατά κύριο λόγο να επιχειρείται από τους διανοούμενους. Δυστυχώς όμως, όπως λεει και ο Νόαμ Τσόμσκι «οτιδήποτε και αν υποστηρίζεται ηλιθιωδώς από την εξουσία , υιοθετείται χωρίς καμιά αντίρρηση από την πλειονότητα της μορφωμένης διανόησης καταντώντας ‘τσιρλίντερς της εξουσίας’.
πολυγαμία (η), είτε ως θεωρητική θέση είτε ως κοινωνική πρακτική, παρότι αρχικά δίνει την εντύπωση ότι συνηγορεί υπέρ της ανδρικής κυριαρχίας / υπεροχής, στην πραγματικότητα δεν αποδεικνύει τίποτα περισσότερο παρά το ζητούμενο από την ‘οικονομία της φύσης’ στην πληθυσμιακή σχέση των δυο φύλων. Λιγότεροι άντρες επαρκούν.
προμοκρατία (η), νεολογισμός που οφείλεται στον Μαρτσέλο Βάλτερ Μπρούνο. Ένας όρος ο οποίος προέρχεται από τις λέξεις promotion που αφορά στον τρόπο προώθησης ενός προϊόντος και κράτος όπου έχει καθαρά την σημασία της εξουσίας. Έτσι θα πρέπει να αποκαλούμε τη σημερινή δημοκρατία και αυτό γιατί με τη διάχυση της λογικής της αγοράς σε κάθε κοινωνική πρακτική, τα σύγχρονα πολιτικά κόμματα (ιδιαίτερα τα κόμματα εξουσίας) συμπεριφέρονται σαν τις επιχειρήσεις. Οι τεχνικές του εκλογικού μάρκετινγκ μιμούνται εκείνες του εμπορικού. Η κοινή γνώμη, αυτό το ‘φιλοθεάμον κοινό’ επιμερίζεται σε διάφορα target group σαν τους καταναλωτές.
Σελήνη (η), το θηλυκό στοιχείο του ουρανού. Με την ιδιαίτερα μεγάλη μάζα της για δορυφόρο έδωσε ευστάθεια στον άξονα της γης που διατήρησε την ίδια κλίση (23ο) ως προς τον Ήλιο. Με αποτέλεσμα κλιματολογική σταθερότητα. Ευστάθεια ζωής διότι επέτρεψε στην ζωή να εξελιχθεί από τους μονοκύτταρους οργανισμούς έως τον άνθρωπο.
στοίχημα (το), (προκαθορισμένο), παιχνίδι του Ο. Π. Α. Π. Ότι λίγο καιρό πριν ήταν ‘παράνομος τζόγος στα χέρια κακοποιών κυκλωμάτων’, σήμερα βαπτίστηκε ‘πνεύμονας ζωής για τον πολιτισμό και τον αθλητισμό’. Τα πρακτορεία του ΟΠΑΠ μετατράπηκαν σε ‘παιδικές χαρές’ όπου προπονούνται τα ‘τσικό’ της κερδοσκοπίας.
Είναι ένα γεγονός που αποδεικνύει ότι πλέον στην εποχή μας η έλλειψη του μέτρου, η οποία υπήρξε μια κατάσταση καταγγελτέα βέβαια, αλλά κατανοητή, έδωσε την θέση της στην εξαφάνιση του μέτρου. Στο σημερινό μας κόσμο οι έννοιες περί καλού και κακού ούτε συνυπάρχουν ούτε αντιτίθενται, αλλά συγχωνεύονται σ’ ένα μόρφωμα χωνευτήρι των αντιθέσεων.
τζιπ (το), [jeep], γενικώς έτσι αποκαλούμε σήμερα τον δημοφιλή τύπο επιβατικού αυτοκινήτου με κίνηση και στους τέσσαρες τροχούς για πορεία εκτός δρόμου . Όμως οι περισσότεροι ιδιοκτήτες του έχουν παρανοήσει και νομίζουν ότι το ‘εκτός δρόμου’ σημαίνει επί του πεζοδρομίου. Τζιπ, μοτοσικλέτες, extreme games, κλπ. τα σύγχρονα υποκατάστατα τεχνολογικά και μη, της εσωτερικής μας παρόρμησης για ελευθερία, δηλαδή να είμαστε εμείς οι ‘εκτός δρόμου’. Στείρες δόσεις ελευθερίας, στείρες δόσεις εμπειρίας, στις οποίες ο άνθρωπος δεν αναγνωρίζει καμιά αναλογία του εσωτερικού του κόσμου. Προσπάθεια αποπροσανατολισμού μας, ώστε να μην αναζητούμε το νόημα της ζωής μέσα μας.
τηλεόραση (η), η πεμπτουσία της διαδικασίας μετατροπής των μέσων μαζικής ενημέρωσης σε μηχανές που έχουν στόχο καταναλωτές και την πώληση προϊόντων.
Τιτανικός (ο), η βύθιση του Τιτανικού ήταν το πρώτο συλλογικό σοκ για τις δυνατότητες της τεχνολογικής προόδου. Ρήγμα στην αλαζονεία της σπορά μιας μαύρης αμφιβολίας για τις δυνατότητές της, που δυστυχώς δεν καρποφόρησε. Δεν μας συνέτισε. Στις μέρες μας η εμπιστοσύνη στην τεχνολογία αποθεώνεται και πάλι.
Τόμπιν Τζέιμς (ο), Νομπελίστας (1981), οικονομολόγος. Πρότεινε τον ομώνυμο φόρο ο οποίος δεν ευδοκίμησε να καθιερωθεί ακόμη. Ένα φόρο με σκοπό την φορολόγηση των νομισματικών συναλλαγών (των πράξεων στις αγορές συναλλάγματος από ένα νόμισμα σ’ ένα άλλο), με ιδιαίτερα χαμηλή κλίμακα από 0,1% - 0,25% για να μην επιβαρύνονται οι δραστηριότητες της πραγματικής οικονομίας. Ένας φόρος «κόκκος άμμου» βέβαια, στα γρανάζια της κερδοσκοπίας, ο οποίος όμως αφενός θα απέφερε σύμφωνα με υπολογισμούς της UNESCO έσοδα ικανά να εξαλείψουν σε πέντε χρόνια τα φαινόμενα της φτώχιας και της εξαθλίωσης από όλον τον πλανήτη. Αφετέρου θα ήταν μια συνεχής υπόμνηση της ανάγκης για τον αφοπλισμό της χρηματοπιστωτικής εξουσίας, η οποία στην διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών εκτός των άλλων δεν σταμάτησε να απαξιώνει τον χώρο της πολιτικής μειώνοντας τα όρια της δημοκρατίας.
φούσκα (η), γνωστός θαλασσινός μεζές συνήθεις στα τραπέζια των μικρο-αποταμιευτών. Όταν όμως οι κερδοσκόποι αποφάσισαν να πάρουν για ‘μεζέ’ τους μικρο-αποταμιευτές, αφού πρώτα τους ονόμασαν μικροεπενδυτές, τους πάσαραν τις φούσκες τις χρηματιστηριακές. Φούσκα αποκαλείται μια μετοχή με μεγάλη χρηματιστηριακή υπεραξία και μηδαμινή έως ανύπαρκτη αναπτυξιακή προοπτική. Αυτό που πρέπει να γνωρίζουμε είναι ότι δεν υφίσταται όριο στο φούσκωμά της, διότι αυτό που συντελεί στη δημιουργία της φούσκας είναι η προσποίηση. Και η προσποίηση τελειωμό δεν έχει.
φωτορεπόρτερ (ο), οι φωτογραφίες του, μαρτυρίες σφαγών που αθόρυβα εξελίσσονται σ’ όλο τον κόσμο, μετατρέπουν σε συνενόχους όλους εμάς που τις βλέπουμε. Ποτέ πια δεν θα μπορέσουμε να ισχυριστούμε ότι δεν γνωρίζαμε ….
χρήμα (το), « το χρήμα δεν μπορεί να ενώσει, μόνον πρόσκαιρες συμμαχίες δημιουργεί. Τους λαούς μπορεί να τους ενώσει μια ουμανιστική κουλτούρα και ο σεβασμός στην ετερότητα του άλλου. Άλλωστε ο Μαρξ έχει γράψει ότι για να υπάρξει πραγματική φιλία και συνεργασία μεταξύ των λαών, θα πρέπει ο καθένας να είναι κύριος στον τόπο του». Διονύσης Χαριτόπουλος.
Χρηματιστήριο (το), «οικονομικά παιχνίδια δίχως πραγματικό αντίκρισμα στην παραγωγή , απαρτίζουν το πεδίο μιας ευφορίας επί τη βάσει αυθυποβολής και, μια των ημερών, σε παγκόσμιο επίπεδο, δεν μπορεί παρά να καταρρεύσει, όπως το δίκτυο εκείνο των αγγελιαφόρων (Κάφκα ‘Αφορισμοί’) που δεν αναγγέλλουν τίποτα. Τότε οι μέτοχοι θα επιστρέψουν στην κατάθλιψη για να επινοήσουν μια καινούρια μανία». Ευγένιος Αρανίτσης.
Ωά (τα), …. Καλή Ανάσταση.
Επίλογος
Λογικές ακροβασίες ή ακροβασίες της λογικής;
Ίσως, ο επίλογος θεωρηθεί δυσνόητος, λόγω του θέματος που προσπαθεί να προσεγγίσει, ιδιαίτερα στους μη υποψιασμένους σχετικά. Ίσως όμως, η ανάρτηση στις 18/01/13 με τίτλο «Στοχαζόμενος την αστερόσκονη» υποψιάσει σχετικά τους ανυποψίαστους. Ίσως τέλος, η δυσκολία κατανόησης να οφείλεται και στην εκφραστική μου ανεπάρκεια για την προσέγγιση ενός τέτοιου θέματος.
Στον «Τιμαίο» ο Πλάτων συνιστά, προκειμένου να ενεργοποιήσουμε το εντός μας θεϊκό στοιχείο, να εναρμονισθούμε με το Σύμπαν, στο οποίο κανόνας είναι η ισορροπία. Αυτό που ισχυρίστηκε ο Πλάτων έρχεται να επιβεβαιώσει σήμερα η θεωρητική Φυσική, αποδεικνύοντας ότι υπάρχει σύνδεση του μικρόκοσμου με τον συμπαντικό κόσμο. Σχετικά ο Δημήτρης Νανόπουλος αναφέρει, «Όταν εξετάσουμε τον μικρόκοσμο, δηλαδή όταν φτάσουμε σε υποατομικό επίπεδο, στη μικρότερη δυνατή ανάλυση που μπορούμε να έχουμε, βλέπουμε ότι οι διάφορες δυνάμεις που μας περιβάλουν (μαγνητική, βαρυτική κτλ) δεν έχουν καμμία διαφορά και χαρακτηρίζονται από μια σταθερά, τη σταθερά των ενοποιημένων δυνάμεων στην οποία οφείλεται και η συνεχώς επιταχυνόμενη διαστολή του Σύμπαντος».
Ποιητική αδεία, το εν δυνάμει ορατό σύμπαν, θα μπορούσε να περιγραφεί σαν ένα άπειρο σε αρμονία, δυναμικά εξελισσόμενο μουσικό έργο, με συνεχώς επιταχυνόμενο το τέμπο του, του οποίου η ρυθμική αγωγή μπορεί να ανιχνευθεί και στο πιο απειροελάχιστο δυναμικά εξελισσόμενο μέρος του. Αναφέρω, εν δυνάμει ορατό, διότι μόνο το 4% του σύμπαντος αποτελείται από κοινή ύλη, από το υλικό δηλαδή που δύναται να αντιληφθούμε, ενώ το 23% είναι μια ψυχρή σκοτεινή ύλη που αποτελείται από άγνωστα σωματίδια και το υπόλοιπο 73% «σκοτεινή ενέργεια». Ένα δυναμικά εξελισσόμενο μέρος αυτού του μουσικού έργου, αποτελεί και το ηλιακό μας σύστημα και ως εκ τούτου και ο άνθρωπος.
Ο άνθρωπος ως εύφρων, δύναται να αντιληφθεί το ορατό σύμπαν σαν μουσικό έργο μέσω των ρυθμών του, δηλαδή αυτών που στη μουσική αντιλαμβάνεται, ως εναλλαγή ήχων κατά χρονικά διαστήματα, με τέτοιο τρόπο ώστε να του δημιουργείται η αίσθηση της ροής (το ουσια-στικό ρυθμός παράγεται από το ρήμα ρέω). Άλλωστε ρυθμοί αυτού του έργου, ρέουν και μέσα του (εσωτερικοί ρυθμοί) δίνοντας μας ζωή (χρόνο). Άμεσα αντιληπτός, αυτός της καρδιάς του, του εσωτερικού του ήλιου, που αντηχεί σε όλο του το σώμα (σφυγμός). Εξωτερικοί ρυθμοί που γίνονται έμμεσα αντιληπτοί από τον άνθρωπο, εκ των ορατών τους αποτελεσμάτων είναι οι σχετιζόμενοι με τον «ζωοδότη» Ήλιο και την «μητέρα» Σελήνη (ημέρα-νύχτα και οι μεταβολές στην διάρκεια τους, οι εποχές και οι φάσεις της Σελήνης). Ο άνθρωπος το μόνο που μπορεί, είναι να επηρεάσει την εξέλιξη μέσα σε αυτούς τους ρυθμούς, δηλαδή να δώσει το «τέμπο», γενικότερα μέσω της δράσης του και ειδικότερα μέσω των ποιοτικών χαρακτηριστικών που θα προσδώσει σε αυτήν. Αυτό γίνεται και πάλι άμεσα αντιληπτό από τον καρδιακό του ρυθμό, του οποίου το «τέμπο» μεταβάλλεται ανάλογα με την δράση του, η οποία βρίσκεται σε άμεση σχέση με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ζωής του, που επηρεάζουν άμεσα την φυσική του κατάσταση και γενικότερα την υγεία του.
Οι εξωτερικοί ρυθμοί του ηλιακού συστήματος, αποτελούν για τον άνθρωπο τις έξωθεν πραγματικότητες, με τις οποίες συμβαδίζει ο νους του και τον οδήγησε στην πρώτη συμφωνημένη κοινή πορεία (σύν-βαση), αυτήν στο χρόνο. Με τον ήλιο συνδιαλέγεται αρχικά ο άνθρωπος και προκύπτει η μέρα και νύχτα, οι τέσσερις εποχές του έτους, ο κύκλος των 24ώρων αργότερα, με πρώτα ρολόγια, τα ηλιακά. Με την σελήνη συνδιαλέγεται ο άνθρωπος και προκύπτει ο μήνας. Όλες οι άλλες μονάδες στην καταμέτρηση του χρόνου είναι τελείως άλλης τάξεως «συμβάσεις» αφού αποφασίζονται και συμφωνούνται μόνο μεταξύ των ανθρώπων.
Η σχέση του ανθρώπου με την Σελήνη είναι αρχέγονα ριζωμένη, με τα πρώτα ημερολόγια του, να είναι σεληνιακά (ακολούθησαν τα ηλιακά). Ο Ντέιβιντ Γιούνγκ Ντάνκαν συγγραφέας του βιβλίου «Καλαντάρι- Η ιστορία του ημερολογίου διαμέσου των αιώνων» αναφέρει ότι οι λέξεις meter (μέτρο), measure (μέτρηση), menstrual (έμμηνα ή γυναικεία περίοδος), month (μήνας), και men (άνθρωπος), προέρχονται από τη λέξη moon (φεγγάρι). Ο μεταφραστής του βιβλίου Κουσουνέλος συμπληρώνει οτι η λέξη moon προέρχεται από την αρχαιοελληνική μήνη που σημαίνει μηνίσκος (μισοφέγγαρο) και χρησιμοποιείται για το φεγγάρι λίγο πριν η λίγο μετά την Νέα Σελήνη. Στο «Ημερολόγιο της σελήνης 2001» ο επιμελητής του Όμηρος Ερμίδης αναφέρει. «Η σελήνη καθορίζει την κάθε μέρα σας, της μεγάλες και τις μικρές γιορτές σας. Η γέμιση, η χάση ή η Πανσέληνος επηρεάζουν και δραστηριότητες της καθημερινής σας ζωής, όπως το κλάδεμα των φυτών, το φύτεμα, τη συλλογή βοτάνων, τη συντήρηση τροφίμων. Σας δίνουν όμως και τα σημεία εκείνα με τα οποία δυνάμεθα να προγνώσουμε τον καιρό και τους σεισμούς, να επιλέξουμε τα είδη διατροφής μας, να προβλέψουμε τη σύλληψη και την αντισύλληψη»
Με τα προαναφερόμενα στον επίλογο, θέλω να προσδώσω λογική υπόσταση στην εν μέρει διατυπωθείσα στο κείμενο, θεώρηση μου για την ύπαρξη των δυο επταετών περιόδων, αυτών της «Ύβρεως και της Νεμέσεως», που βίωσε και βιώνει η χώρα μας στην πολιτική, οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική της εξέλιξη αλλά και στην προσδοκία ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα θα περάσει σε μια ευοίωνη περίοδο. Γενικότερα, θέλω να προσδώσω λογική υποστήριξη στην λειτουργικότητα του «ιδιότυπου ιστορισμού» (αντιλαμβάνεται την εξελικτική πορεία στον χρόνο σαν σπείρα, ομοιόμορφη δηλαδή με τον γαλαξία μας), ως εργαλείο ερμηνείας και προ-οπτικής στην εξέλιξη των γεγονότων, που εντάσσονται στην «ντετερμινιστική αβεβαιότητα».(2) (Σχετικά στην ανάρτηση της 11/3/2014 με τίτλο «Επίκαιρες επισημάνσεις»-σημείωση 7).
Ολοκληρωμένη η θεώρηση μου, αντιλαμβάνεται ως «θεμελιώδη σειρά» στην εξέλιξη των γεγονότων, την περίοδο των τεσσάρων επταετών φάσεων που περιγράφονται ως νέα ρύθμιση-ανάπτυξη-έκρυθμη περίοδος-ύφεση. Ανάλογα δε με τις δράσεις και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των υπό διερεύνηση κοινωνικών σχηματισμών, η φάση της έκρυθμης ανάπτυξης και της ύφεσης μπορούν να προσεγγίσουν αντιστοίχως τα χαρακτηριστικά της αρχαιοελληνικής «Ύβρεως και Νεμέσεως». Αυτή η περίοδος αποτελεί την προβολή του Σεληνιακού ρυθμού των τεσσάρων επταήμερων φάσεων, στη ρυθμική αγωγή της εξέλιξης των γεγονότων στη Γη και την ανθρώπινη πραγματικότητα.
Θα αποτελούσε παράληψη αν δεν παρέθετα και την αριθμολογική προσέγγιση του θέματος, γι’ αυτό θα αναφερθώ σχετικά για το 4 & 7 που εμπλέκονται στον Σεληνιακό ρυθμό. Η αριθμολογική προσέγγιση εδράζεται στην Πυθαγόρειο Θεωρία, συμφώνα με την οποία οι αριθμοί κυβερνούν τον κόσμο, αφού μόνο μέσω των αριθμών αποκτά ο άνθρωπος τις επαρκείς γνώσεις για την προσέγγιση του Απόλυτου και συμπυκνώνεται στις παρακάτω θέσεις. Τα πάντα στη Φύση είναι ομοιώματα των αριθμών. Τα στοιχεία των αριθμών είναι στοιχεία των όντων. Οι αριθμοί είναι η ουσία των πραγμάτων. Ολόκληρος ο Ουρανός είναι Αρμονία και Αριθμοί.(3)
Ο αριθμός τέσσερα χαρακτηρίζετε ως ο αριθμός της στερεότητας επειδή τέσσερα σημεία αρκούν για την κατασκευή του πιο απλού από τα γεωμετρικά στερεά, δηλαδή του τετράεδρου (πυραμίδα με τριγωνική βάση). Σύμφωνα δε με τις παραδοσιακές κοσμογονίες, το κάθε τι, στον αισθητό κόσμο αποτελείται από ένα μείγμα, σε διάφορες αναλογίες, τεσσάρων βασικών στοιχείων (Γη, Νερό, Αέρας, Φωτιά) και χαρακτηρίζεται από τέσσερις ουσιώδεις ιδιότητες (Στεγνό, Υγρό, Κρύο,Ζεστό).
Η ιδέα του μυστηρίου και της μαγείας περιβάλλει τον αριθμό επτά που αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ μικρόκοσμου και μακρόκοσμου, δηλαδή του ανθρώπου και του Σύμπαντος (7 και τα χρώματα της Ίριδος). Ως εκ τούτου αποτελεί το σωστό μέτρο, μεγάλου μέρους από τις «θεμελιώδεις σειρές», που αποτελούν την αλυσίδα των αντιστοιχιών που πάνω τους βασίζεται η συνοχή του Σύμπαντος. Η γλώσσα μας το συνδέει με την ψυχή (επτάψυχος), όπως κάθε τι, το αισθητηριακά αντιληπτό με το πέντε, των αριθμό των αισθήσεων μας (πεντάμορφη, πεντανόστιμο).
Τέλος θεωρώ απαραίτητο, στο κύριο μέρος της ανάρτησης, να θέσω υπ’ όψιν των αναγνωστών, ως αντίλογο, το βιβλίο του Ronald H. Fritze με τίτλο «Επινοημένη γνώση, ψευδοιστορία, ψευδοεπιστήμη και ψευδοθρησκείες» (εκδ. Εικοστός Πρώτος) για το οποίο ο Κ. Καρακώστας αναφέρει: «Ο Fritze στο βιβλίο του διερευνά το εναλλακτικό λατρευτικό πεδίο και τους τρόπους με τους οποίους κατασκευάζεται. Η ψευδοϊστορία και η ψευδοεπιστήμη είναι βέβαια τα κύρια μέσα για την κατασκευή του και ορίζονται κατ’ αντιπαραβολή με την ιστορία και την επιστήμη γενικά. Ο συγγραφέας θεωρεί ότι η ιστορία είναι η ακριβής εξιστόρηση του ανθρώπινου παρελθόντος με τη χρήση αποδεικτικών στοιχείων και τεκμηρίων και την ανάλογη μέθοδο ανάλυσης και αξιολόγησης τους. Αντίθετα ψευδοϊστορια είναι η προσπάθεια επιβεβαίωσης μιας εκ των προτέρων δημιουργημένης πεποίθησης με την επιλεκτική χρήση διαφόρων στοιχείων και τον αποκλεισμό άλλων που δεν ταιριάζουν με το θεωρητικό της σχήμα. Η ψευδοϊστορία συχνά θεωρεί ότι οι μύθοι περιγράφουν πραγματικά ιστορικά γεγονότα, τα οποία υποτίθεται ότι αυτή φέρνει ξανά στο προσκήνιο, ενώ επιπλέον αντλεί εμπνεύσεις από το απόθεμα των διαψευσμένων από την εξέλιξη της επιστήμης παλαιών θεωριών και ιδεών. Οι ψευδοεπιστήμες και οι ψευδοϊστορίες και οι λατρευτικές συμπεριφορές των ανθρώπων γι’ αυτές, λειτουργούν ως μόδα και εναλλάσσονται διαρκώς σε μια διαδικασία δημιουργίας, απήχησης και παρακμής. Προφανώς δε, στα βιβλία και στα δημιουργήματα αυτής της κατηγορίας αναπαράγονται σχεδόν πάντα ιδεολογίες και πεποιθήσεις αντιδραστικές και ανορθολογικές, οι οποίες εγχαράσσονται στους πάμπολλους αποδέκτες και καταναλωτές τους».
Σημειώσεις
Σημείωση 1:
Ο προσδιορισμός της ημερομηνίας εορτής του Πάσχα είναι άρρηκτα συνδυασμένη με τον Ήλιο και την Σελήνη γι’ αυτό και δεν είναι σταθερή η ημερομηνία της εορτής του. Η ‘Α Οικουμενική Σύνοδος, που έγινε στη Νίκαια το 325μ.χ., όρισε ότι το Πάσχα θα εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο, η οποία συμπίπτει ή έπεται της εαρινής ισημερίας. Αυτός ο προσδιορισμός βασίστηκε στην παραδοχή ότι ο Χριστός αναστήθηκε μετά το εβραϊκό Πάσχα (Πεσάχ), το οποίο εορτάζεται κατά την ημέρα της πανσελήνου μετά την εαρινή ισημερία. Ειδικότερα για τον καθορισμό του Ορθόδοξου Πάσχα, η εαρινή ισημερία υπολογίζεται κατ’ εξαίρεση, σύμφωνα με το παλιό Ιουλιανό ημερολόγιο, γι’ αυτό και συνεορτάζεται με τους Παλαιοημερολογίτες, καθώς η εκκλησία της Ελλάδος αποδέχθηκε στις 23/3/1924 τη συμπόρευση της με το Γρηγοριανό ημερολόγιο. Αντιθέτως Καθολικοί και Προτεστάντες ορίζουν την ημερομηνία της εαρινής ισημερίας σύμφωνα με το ισχύον ημερολόγιο (Γρηγοριανό). Η Αγγλική και η Γερμανική λέξη για το Πάσχα, Easter και Ostern αντιστοίχως αποτελούν μια συνεχή υπενθύμιση για την κυκλική αντίληψη του χρόνου που χαρακτήριζε την παλαιά «συνθήκη ιστορικότητας» και η οποία είχε επίσης άρρηκτη σχέση με τον Ήλιο και την Σελήνη. Αυτές οι λέξεις έχουν απευθείας σχέση με την Easter τη θεά της αυγής και της άνοιξης των Σαξόνων και πιθανόν να συνδέεται με τη θεά Αστάρτη. Λαμπρές τελετουργίες προς τιμήν της λάμβαναν χώρα την περίοδο της εαρινής ισημερίας που όριζε την αρχή ενός νέου κύκλου. Στην Easter και τη Σαξονική παγανιστική παράδοση οφείλουμε και τον συνδυασμό Χριστιανικού Πάσχα και κουνελιού. (Τα πρώτα φαγώσιμα σοκολατένια κουνελάκια κυκλοφόρησαν τον 19 αιώνα στην Γερμανία). Το κουνέλι σε αρχαίους μύθους είναι συνδεδεμένο με τους ισχυρότερους συμβολισμούς νέας ζωής, γονιμότητας και προόδου. Για τους Κινέζους, ήταν πλάσμα του φεγγαριού που κοπανούσε το ρύζι (την ουσία της ζωής) σε ένα γουδί. Για τους Βουδιστές, το κουνέλι θυσιάζεται προσφέροντας τον εαυτό του ως τροφή στη θεά Ιντρα και αυτή το επιβραβεύει τοποθετώντας το στο φεγγάρι. Στην Αίγυπτο, συμβολικό ζώο είναι ο λαγός που χαρακτηρίζεται «un», «ο ανοίγων», γιατί γεννιέται με τα μάτια του ανοιχτά! «Un» όμως στην Αιγυπτιακή σήμαινε και κύκλος ή περίοδος (του φεγγαριού και της γυναικείας γονιμότητας).
Σημείωση 2:
«Η αβεβαιότητα, είτε ως φυσικός είτε ως φιλοσοφικός όρος, έχει βεβαίως απασχολήσει την ανθρώπινη σκέψη από τα αρχαία χρόνια (Προσωκρατικοι΄, Επίκουρος κτλ.) Στον αιώνα μας εισάγεται από τη κβαντική θεωρία με την αρχή της απροσδιοριστίας του Heisenberg. Με την ανάδειξη των ασταθειών και του χάους όμως, τη δεκαετία του ΄60, η αβεβαιότητα υπερβαίνει την κβαντική απροσδιοριστία, καθώς εκφράζει πλέον τις εγγενείς αδυναμίες στο υπολογίσουμε, να αποφανθούμε ή να προβλέψουμε αξιόπιστα πέρα από έναν ορίζοντα. Η παραδοσιακή προσέγγιση, όπως τουλάχιστον εμφανίζεται στη σχετική βιβλιογραφία, μιλάει για δυο τύπους αβεβαιότητας. Ο πρώτος που συναντάμε στα παραδείγματα της μετεωρολογίας, οφείλεται στην τυχαιότητα των εμπλεκομένων διαδικασιών. Ο δεύτερος έχει να κάνει με μη τυχαία φαινόμενα και οφείλεται στην ανθρώπινη άγνοια γι’ αυτά, γι’ αυτό και θα μπορούσε να ονομαστεί «ντετερμινιστική» αβεβαιότητα. Αν η τύχη είναι παράμετρος που χαρακτηρίζει την πρώτη, η αδυναμία μας να παρακολουθούμε τις έντονες μεταβολές των παραμέτρων στο χώρο και στον χρόνο είναι αυτή που ορίζει την δεύτερη». (Απόσπασμα από το «συνοδευτικό σημείωμα» για την προβολή της ταινίας «Π» του Ντάρεν Αρονόφσκι, από την Κινηματογραφική Κοινότητα Ν. Ιωνίας Βόλου στις 16/2/2001).
Σημείωση 3:
«Η ιδέα ότι οι αριθμοί είναι κάτι παραπάνω από σύμβολα πρακτικών μόνον στόχων εκδηλώθηκε έντονα στην αρχαία Ελλάδα μέσα από τις θεωρίες των Πυθαγορείων. Η πυθαγόρεια φιλοσοφία στηρίζεται κυρίως στη μαθηματική σημασία και στις σχέσεις των αριθμών. Η μελέτη των αριθμών περιλαμβάνει όχι μόνο τα φυσικά και αρμονικά φαινόμενα, αλλά κυρίως τις πνευματικές και νοητικές όψεις και την συμβολική σημασία κάθε αριθμού ξεχωριστά, καθώς και τις μυστικές του ιδιότητες. Όλες αυτές οι όψεις των αριθμών δεν περιορίζονται στις σχέσεις των υλικών φαινομένων, αλλά έχουν και κοσμολογικές ή ηθικές εφαρμογές. Δηλαδή η ενασχόληση των Πυθαγορείων δεν είναι απλή μαθηματική επιστήμη με τη σημερινή άποψη, αλλά μελέτη της σοφίας που κρύβεται στους αριθμούς και η οποία περιέχει βαθιές μυητικές αλήθειες. Πρέπει να δούμε τον αριθμό ως ανακάλυψη και αποκάλυψη και όχι μόνον ως επινόηση και εφεύρεση. Αποτελεί τη γέφυρα και την τομή ανάμεσα στον φυσικό, πραγματικό, εξωτερικό κόσμο και στον ιδεατό, φαντασιακό, εσωτερικό κόσμο. Μετέχει δηλαδή και στους δύο. Αποτελεί και πλευρά του υλικά πραγματικού, όπως και του ψυχικά φαντασιακού. Ο αριθμός δεν μετράει μόνον, ούτε είναι απλώς ποσοτικός και στατικός, διότι δηλώνει επίσης και την ποιότητα και την δυναμική. Είναι αυτή ακριβώς η διπλή φύση του αριθμού που τον καθιστά συμβολικό και γι’ αυτό μπορεί να χρησιμεύσει ως φορέας νοητικών και ψυχικών διεργασιών. Η όπως φαίνεται προΰπαρξη των αριθμών όμως από πολύ παλιά, που την αίσθηση της κληροδοτεί θέλοντας και μη ο γονιός στο παιδί του, μας αναγκάζει να θυμηθούμε τη θεωρία περί αρχετύπων. Το σύστημα των αρχετύπων είναι ένα είδος γνώσης το οποίο βασίζεται σε έμφυτες αρχές μάλλον παρά είναι επίκτητο και αποτέλεσμα εσωτερική εμπειρίας. Η μελέτη των αρχέτυπων και της δομής τους, όπως για παράδειγμα η μελέτη των αριθμών, θα μπορούσε να οδηγήσει σε καλύτερη κατανόηση των τυπικών ιδιοτήτων του νου. Τα αρχέτυπα είναι δομές, μοντέλα στο νοητικό επίπεδο, νόρμες και περιορισμοί, πρότυπα νοητικής και ψυχικής συμπεριφοράς στο ασυνείδητο, που δίνουν την δυνατότητα στα μηνύματα να σταλούν με την μορφή εικόνων στο ασυνείδητο. Η φύση αυτών των μηνυμάτων είναι συμβολική. Τα αρχέτυπα αντιστοιχούν σε μια καθολική γραμματική του νου. Τον προδιαθέτουν σε συγκεκριμένα είδη καθολικής γνώσης, εξασφαλίζοντας ότι μερικά θέματα είναι παγκόσμια, όπως οι μύθοι, οι αριθμοί, οι γλωσσικές δομές, οι ιδέες/μορφές». (Απόσπασμα από το «συνοδευτικό σημείωμα» για την προβολή της ταινίας «Π» του Ντάρεν Αρονόφσκι, από την Κινηματογραφική Κοινότητα Ν. Ιωνίας Βόλου στις 16/2/2001).
Seedrinker
